‹‹ግንኙነታቸው በኢትዮጵያ ሉአላዊነት ላይ አደጋ በሚሆን መልኩ እንዳይሆን አስረግጠን ነው የምንነግራቸው››

Views: 195

የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ አምባሳደር ዲና ሙፍቲ

በተለያዩ ጊዜያት በበርካታ ዓለም ዐቀፍ እና አገር ውስጥ ዜና አውታሮች ሲነገር እና በተለይም ደግሞ ግብጽ ሚዲያዎች በሚገባ ሲያራግቡት የኖሩትን ጉዳይ በሚመለከት የኢፌዲሪ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ በጽሕፈት ቤታቸው በኩል ማብራሪያ ሰጥተውበታል።

አምባሳደር ዲና ሙፍቲ በጽሕፈት ቤታቸው በሰጡት መግለጫ፣ በተለይም ደግሞ ከጋዜጠኞች ለቀረበላቸው ጥያቄም ምላሽ ሲሰጡ እንደተናገሩት፣ ግብጽ ከኢትዮጵያ የጎረቤት አገራት ጋር ያላት ወዳጅነት ከጊዜ ወደ ጊዜ ከመጨመሩ እና አልፎ አልፎም ደግሞ በተለይም በደቡብ ሱዳን እና በሱማሌ ላንድ በኩል ለግብጽ የወታደራዊ መንደር መገንቢያ ስፍራ ለመስጠት ተስማማታለች በሚለው ጠንካራ ትንታኔም የሰጡበት አግባብ መኖሩን አዲስ ማለዳ ለመታዘብ ችላለች።

አምባሳደር ዲና በንግግራቸው ‹‹ግብጽ ሉዓላዊ አገር በመሆኗ ከፈለገችው የዓለም አገራት ጋር ግንኙነት መፍጠር ትችላለች›› ሲሉ ይጀምራሉ። አያይዘውም ከኢትዮጵያ የጎረቤት አገራትም ጋር እንደዛው ግንኙነት መረብ መዘርጋት እንደሚቻላት ገልጸዋል። ነገር ግን ከሱማሌ ላንድም ጋር ሆነ ከሌሎች የጎረቤት አገራት ጋር በሚደረገው ግንኙት ኢትዮጵያ ነጻነት እና ሉዓላዊነት መጣስ እንደሌለበትም ጠቁመዋል።

በቀጠናው ያሉ አገራትን በሚመለከት ከግብጽ ጋር የጀመሩትን የወዳጅነት ጅማሮ በኢትዮጵያ በኩል ምንም አይነት ተቃውሞ ባይኖርም ነገር ግን አምባሳደሩ እንደሚሉት ‹‹ግንኙነቱ የኢትዮጵያን ሉአላዊነት፣ የኢትዮጵያን ነጻነት፣ የኢትዮጵያን ሰላም አደጋ ውስጥ በሚጥል መልኩ መሆን እንደሌለበት ግን ለሶማሌ ላንድም ሆነ ለሱዳን እንዲሁም ለሌሎች ጎረቤት አገራት አስረግጠን ነው የምንነግራቸው›› ይላሉ።

የግብጽ ባለሥልጣናት ሱማሌላንድም ብቻ ሳይሆን ባሳለፍነው ሳምንትም ወደ ሱዳን አቅንተው እንደነበር የሚገልጹት ቃል አቀባዩ፣ ይህ እቅስቃሴ ግን ለአገራቱ መብታቸው ከመሆኑ ጋር ተያይዞ ማድረግ የሚችሉት ጉዳይ እንደሆነ ይናገራሉ። ነገር ግን ይህ እንቅስቃሴ በኢትዮጵያ ኪሳራ ላይ መሆን እንደሌለበት እና ይህም ቀዩ መስመር መሆኑን ዲና ያስረግጣሉ።

ከዚሁ ጋር ተያይዞ አምባሳደር ዲና ሲገልጹ በተለያዩ ሚዲያዎች ከሱማሌላንድ እና ኢትዮጵያ ጋር በተገናኘ ኢትዮጵያ ለሱማሌ ላንድ ዕውቅና በመስጠት ባለ ሙሉ ሥልጣን አምባሳደር መሾሟን እና ይህም ሱማሌላንድ ከግብጽ ጋር የጀመረችው ወዳጅነት አስገድዷት እንዳደረገችው እንዲሁም ዕውቅናውም ከዚሁ ጋር የተያያዘ እንደሆነ በተለያዩ ሚዲያዎች ሲዘገብ እንደነበርም ዲና አውስተዋል።

በዚህም ረገድ ምላሽ ሲሰጡ ‹‹ሱማሌላንድ ነጻነቷን ካወጀች ከኻያ ዓመታት በላይ የሆናት ቢሆንም ኢትዮጵያ ግን ከኢንተረስት ቢሮ ውጭ ምንም አይነት የአምባሳደር ቢሮ አልከፈተችም›› ሲሉ ምላሽ ሰጥተዋል። ከዚሁ ጋር ተያይዞም በተለያዩ ጊዜያት ኢትዮጵያ ለሱማሌላንድ ዕውቅናን ከሰጠች ሌሎች አገራትም ይከተላሉ የሚል ስትራቴጂ የመከተል አዝማሚያ መኖሩን ያነሱት ዲና፣ ነገር ግን ይህ ጉዳይ ኢትዮጵያ ከምትከተለው የውጭ ፖሊሲ አንጻር የሚጋጭ በመሆኑ ሊሆን የማይችል ጉዳይ እንደሆነ አስታውቀዋል።

በተለይ ደግሞ ኢትዮጵያ የአገራትን አንድነት እና ሉአላዊነት ከማክበር አንጻር፣ የሱማሊያን ሉዓላዊነት በማክበር መርህ እንዲሁም ሱማሊያን እንድትጎለብት ከመደገፍ አንጻር ዕውቅናውን እንዳልሰጠች አስታውቀዋል።

‹‹በዓለም ላይ ለሱማሌላንድ እንደ አገር ዕውቅና የሰጠ አገር የለም። ኢትዮጵያም አልሰጠችም።›› የሚሉት ዲና፣ ነገር ግን ከሱማሌላንድ ጋር ወዳጅነት ስለምንፈልግ በኢንተረስት ቢሮ በኩል ያለውን ግንኙነት ጀምረናል። በዚህም በኩል የእነርሱን ፍላጎት የሚጠብቅላቸው ተመሳሳይ ቢሮ በአዲስ አበባም ይገኛል ሲሉ አስታውቀዋል።
‹‹ሱማሌላድ አሁንም የሱማሊያ አካል ናት›› ሲሉም አስረግጠዋል። በመሆኑም ኢትዮጵያን በዕውቅና መረብ በመጥለፍ እና ለአገራት የወታደራዊ መንደር እንዲገነባ መሬት በመፍቀድ ረገድ ያለው እንቅስቃሴ በራሳቸው መንገድ ከተሔደና መልካም ካልሆነ ግን በኢትዮጵያ ሉዓላዊነት ላይ ግን እንደማይሆን የኢትዮጵያ አቋም መሆኑን ይናገራሉ።

ይሁን እንጂ ከሳምንታት በፊት የግብጹ ዴይሊ ኒውስ እንደዘገበው፤ ግብጽ ታላላቅ ልዑካን ወደ ሱማሌላንድ በማቅናት በኹለትዮሽ ግንኙነት እና ተጠናክሮ በሚቀጥለው የምጣኔ ሀብት እና የባህል ግንኙነት አጠናክሮ ለመቀጠል ያላቸውን ፍላጎት እንዳሳዩ የተጠቆመ እንደሆነ ጠቅሷል። ዘገባው አያይዞም የግብጽ ልዑካን ግንኙነት ኹለቱ አገራት በአሳ ምርት፣ በኢንቨስትመነት ፣ በውጭ ግንኙነት እና በቁም እንስሳት ንግድ ዙሪያ ሰፊ ውይይት ማድረጋቸውን አትቷት።

ግብጽን ልዑካን ቡድን ተቀብለው ያነጋገሩት የሱማሌላንድ ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሊባን ዩሱፍ ኡስማን ለዚሁ ዜና አውታር እንደገለጹትም፣ የኹለቱ አገራት ግንኙነት ተጠናክሮ እንደሚቀጥል እና በተጠቀሱት ዘርፎችም በላቀ ደረጃ እንደሚሠሩ ነው። ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ አያይዘውም የኹለቱ ግንኙነት በተለይም ሱማሌላንድ ከግብጽ ጋር የምታደርገው ግንኙነት ጎረቤት አገር የሆነችውን ኢትዮጵያን እንደማይጎዳ እና ኹለቱ አገራት ማለትም ኢትዮጵያ እና ግብጽ በታላቁ ህዳሴ ግድብ ዙሪያ ያላቸውን ቅራኔ እና አለመግባባት በሰከነ መልኩ እንዲፈቱትም መናገራቸውን አስነብቧል።

በዚህ ረገድ ስማቸው እንዳይገለጽ የፈለጉ እና በቀጠናው ማለትም በአፍሪካ ቀንድ ላይ ከፍተኛ የመልካ ምድራዊ ፖለቲካ አማካሪ የሆኑ ተንታኝ ለአዲስ ማለዳ ሲናገሩ፤ መንግሥት በግድቡ ዙሪያ በኩል ያለውን አቋም መጠንከር ተከትሎ ሌሎች አገራት በተለይም ደግሞ ግብጽ የማትገባበት እና የማትደርስበት፤ በወዳጅነት የማትይዘው ኢትዮጵያ ጎረቤት አገር እንደማይኖር ይናገራሉ።

ይህም ማለት በአገር ውስጥ የመንግሥት እና የመንግሥታዊ ጉልበት በጠነከረ መጠን ግብጽ ከዚህ ቀደም በበይነ መረብ የጀመረችው ጥቃት እመርታን ማሳየት ሳይችል ስለቀረ በጉረቤት አገራት ድንበር እና ግጦሽ እንዲሁም አርብቶ አደሮች ግጭት በሚመስል አለመረጋጋቶችን በመፍጠር የመንግሥትን ትኩርት በማዛነፍ ለአገር ውስጥ ዕድገት እና በተለይም ደግሞ ቀጣይ ዓመታትን በሙሊት ሂደት ላይ ለሚቆየው የሕዳሴ ግድብ ሥራ እስኪጠናቀቅ ድረስ ለማደናቀፍ እንደማይደክሙ ይጠቁማሉ።
ተንታኙ አያይዘውም በግብጽ በኩል ከሶማሌላድ ጋር የተጀመረውን ግንኙነት አጠናክሮ ለመቀጠል የተቀመጠው ፍኖተ ካርታ ኢትዮጵያን ዒላማ ያደረገ እንደሚሆን መዘንጋት የለበትም ብለዋል። አያይዘውም ለዚህ ደግሞ እንደ ምክንያት ሲያስቀምጡ ሱማሌላንድ ኢትዮጵያ ውስጥ ቢሮ ስትከፍት እና ኢትዮጵያም በሀርጌሳ ቢሮ ስትከፍት ግብጽ ሐሳቡም አልነበራትም። አሁን ግን የግድቡ ጉዳይ መስመር እየያዘ እና በአገርም ደረጃ እየተጠናከረ ሲሄድ ከግብጽ በኩል የመጣ ወዳጅነት ሐሳብ ነው ሲሉም ያክላሉ።

ይሁን እንጂ እንደ ባለሙያው ገለጻ፤ የኢትዮጵያ መንግሥት በተቻለው መጠን ከዚህ ቀደም ያስኬዳቸው የነበሩ የውጭ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቶችን በተጠናከረ መልኩ በማስኬድ እና ግብጽም በጎረቤት አገራት በኩል ኢትዮጵያ ላይ ልታሳድር የምትችለውን ጫና ለመቀነስ ዓይነተኛ መፍትሔ ነው ሲሉ ይናገራሉ።

አያይዘውም በመሪዎችም ሆነ በከፍተኛ ውጭ ጉዳይ ሥራ ኃላፊዎችም ደረጃ መንግሥት ከጎረቤት አገራት ጋር ጠንካራ ሆነ ግንኙነት በመፍጠር ጉርብትናውን ብቻ ሳይሆን ጫናውንም ከማስቀረት ጋር በተያያዘ ጠንካራ ሥራ መሠራት ይኖርበታል ሲሉ ይናገራሉ። በሌላም በኩል ኢትዮጵያ ግብጽን ከሚያዋስኗት አገራት ጋርም ተመሳሳይ የወዳጅነት እና ተጠናክሮ ለመቀጠል የሚያስችል በንግድም ሆነ በምጣኔ ሀብት ረገድ የበረታ ግንኙነት እና አብሮነትን መፍጠር አንደኛው መፍትሄ እንደሚሆን በመጥስ ሐሳባቸውን ይደመድማሉ።

ቅጽ 2 ቁጥር 92 ነሐሴ 2 2012

Comments: 0

Your email address will not be published. Required fields are marked with *

This site is protected by wp-copyrightpro.com