መዝገብ

Category: ሕይወትና ጥበብ

ሽልማቱ እና የተነሳው ቅሬታ

እለተ ሐሙስ፤ መጋቢት 30 ቀን 2013 ጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት ከ‹አንጋፋ› የሕይወት ዘመን ሽልማት ቦርድ ጋር በመተባበር ያዘጋጁትና በጥበብ ዘርፍ አንጋፎችን ያሰባሰበ አንድ መድረክ በእንጦጦ ፓርክ ተካሂዶ ነበር። ይህም ‹‹ኢትዮጵያን ስላገለገላችሁ ኢትዮጵያ ታመሰግናችኋለች›› በሚል ርዕስ ለአንጋፋ የጥበብ ባለሙያዎች ሽልማት የቀረበበት…

በአገር አቀፍ ደረጃ 100 ትያትሮች ለእይታ ሊበቁ ነው

ዘመናዊ የኢትዮጵያ ቴአትር የተጀመረበትን 100ኛ ዓመት አስመልክቶ የተለያዩ መርሃ ግብሮችን በስድስት ወራት በመከወን እንደሚከበር ተጠቅሷል። የኢትዮጵያ ቴአትር ባለሙያዎች ማህበር መጋቢት 29/2013 በብሔራዊ ቴአትር በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ ማኅበሩ ከጥቅምት 13 ወር 2013 ጀምሮ ቴአትርን ለማነቃቃት የተለያዩ ሥራዎችን መሥራቱ ጠቁሟል። የማህበሩ…

ዛጎል የመጻሕፍት ባንክ የአዲስ ልምድ ውጥን

ብዙዎች የገንዘብ ባንክ፣ ከፍ ሲል የደም እና የዐይን ባንክ እንጂ የመጻሕፍት ባንክ ለሚለው ቃል እንግዳ መሆናቸው አይቀርም። በእርግጥም የመጻሕፍት ባንክ በኢትዮጵያ የተለመደ ነገር አይደለምና አያስወቅስም። በአንጻሩ በውጪው ዓለም ግን ራሱን ችሎ የሚቋቋምና የታወቀ ጉዳይ ነው። አሁን ታድያ በኢትዮጵያም የመጻሕፍት ባንክ…

ደራሲ፣ አርታኢ እና ተርጓሚ አማረ ማሞ

በኢትዮጵያ የሥነጽሑፍ ዘታሪክ በደራሲነት፣ ተርጓሚነት፣ ሐያሲነትና አርታኢነት ሥራዎቻቸው በቀዳሚነት ስማቸው ከሚነሱት መሀከል አንዱ የኾኑት አንጋፋው ደራሲ፣ ተርጓሚና ሐያሲ አማረ ማሞ ከዚህ ዓለም በሞት ተለይተውናል። በአሁኑ የደቡብ ክልል ፍስሃ ገነት በተባለ መንደር በ1931 ዓ.ም የተወለዱት ደራሲው ዕድሜአቸውን በሙሉ ለኢትዮጵያ ሥነ ጽሑፍ…

ፊልምና የፊልም ባለሞያዎች – በ7ኛው ጉማ ሽልማት

ኮቪድ 19 ወረርሽኝ ካስታጎላቸው ጥበባዊ መሰናዶዎች አንደኛው ጉማ ሽልማት ነው። ይህ ሽልማት አዳዲስ ብቅ ያሉ የሥነ- ራዕይ ወይም የፊልም ባለሙያዎች የሚበረታቱበት፣ ነባሮች ልምዳቸውን የሚያካፍሉበትና ምርጥ የተባሉ ሥራዎች ምስጋናን የሚያገኙበት መሰናዶ ነው። ይኸው ሽልማት ታድያ ግማሽ እድሜውን በጨረሰው ባለንበት 2013 ሊካሄድ…

በገና በዐብይ ጾም

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን እምነት ተከታዮች ዘንድ ለኹለት ወራት ገደማ የሚጾመው ታላቁ ጾም ወይም ዐብይ ጾም ሦስተኛ ሳምንቱን ይዟል። ምዕመኑም በዚህ ሰሞነ ጾም፣ ከመጾም እና ከመጸለይ በተጨማሪም የበገና መዝሙራትን አብልጠው የሚያዳምጡበት ወቅት ነው። ቤተክርስትያኒቱ ለመንፈሳዊ አገልግሎቶች ከምትጠቀምባቸው የመዝሙር መሣሪያዎች መካከልም…

‹‹ቆሜ ልመርቅሽ›› ጥላሁን ገሠሠን የሚዘክር ኮንሰርት በሸገር ወዳጅነት ፓርክ ተካሄደ

ኢትዮጵያን ‹‹ቆሜ ልመርቅሽ›› ያለበት የድምፃዊ ጥላሁን ገሠሠ የሙዚቃ አልበም ከዳግማዊ ትንሳኤ በኋላ እንደሚለቀቅ ከትላንት በስቲያ በሸራተን አዲስ ሆቴል በተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫ ተገልጿል። አልበሙ አገራዊና የፍቅር መልእክቶች የያዘ ሲሆን ከሞተ በኋላ አልበሙ ሊለቅ ታስቦ ግጥሞቹ በጊዜው የነበረውን መንግሥት ስለሚዳፈሩ ተፈርቶ ዘፈኑ…

‹አደይ› እና የስጦታ ዕቃዎቹ

ብዙ ሰዎች ስጦታ ለመስጠት በጣም ሲጨነቁ ይስተዋላል። እንደ ሠርግ፣ ምርቃት እና የልደት ዝግጅቶች በሚኖሩበት ሰዓትም ምን ልስጥ በማለት ብዙ ይጨነቃሉ። ይሁን እንጂ ይህንን የተመለከቱት የቀድሞ የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ተማሪዎች  ይህን ክፍተት ለመሙላት እየተፍጨረጨሩ ነው – አማኑኤል ከበደ እና  ዮሃንስ መኮንን።…

አስካለ ተስፋዬን የማዳን ጥሪ

ከሰሞኑ በጠና መታመሟ ሲነገር ሰንብቷል፤ አፋጣኝ ርዳታም እንደሚያስፈልጋት ጭምር። አዲስ ማለዳም በጋዜጠኝነት ሙያዋ ከ20 ዓመት በላይ እያገለገለች ያለችውን ‹የውሎ አዳር› አዘጋጇን አስካለን ለማናገር ወደ ስልኳ ደወለች። ‹በውሎ አዳር› እና በሌሎች ፕሮግራሞቿ የምናውቀው ጆሮ ገብ ድምጿ ዛሬ ተዳክሟል። ስትናገር በዝግታ ነው።…

‹ክብር› የተነፈገው የመምህርነት ሙያ

ሙያውን እጅግ አብዝቶ ይወደዋል።አስደሳች ነገሩ ሁል ጊዜም ከእውቀት ጋር የተገናኘ እንደሆነም ይጠቀሳል። ተማሪዎችን ለማሳወቅም መገናኛ ብዙሃንን መከታተከል እና ለመረጃ ቅርብ መሆንም ግድ ይለዋል። የትኛዎቹንም የዓለም ክስተቶችን ለማወቅ እና ለመረዳትም ቅርብ ነው። ሙያው ኹለት ገጽታዎችም እንዳሉትም ይገልጻል ።በአስቸጋሪ እንዲሁም በፈተና የተሞላ…

ጥር እና ሠርግ

እሷስ ሎሚ ናት የአባይዳር እኔስ መሸብኝ የት ልደር ሎሚ ናት የአባይ ዳር የኛማ ሙሽራ የእኛማ ሙሽራ እጹብ ድንቅ ስራ በሆታ በእልልታ እንቀበላቸው ሙሽሪት ሙሽራው ዛሬ ነው ቀናቸው ይህ ሙዚቃ የታደሰ ዓለሙ ነው። ይህን ሙዚቃ ጨምሮ ስለ ሠርግ የተዘፈኑ ሙዚቃዎች ከሌላ…

አውታር ያመጣው ለውጥ?

እጅግ ፈታኝ ከሚባሉ እና የሙዚቃው ኢንደስትሪ እንዳያድግ እንቅፋት ሆኗል – ስርቆት ። የተለያዩ ጥናቶች እንደሚያመላክቱት ከሆነም 80 በመቶ የሚሆኑ የሙዚቃ ስራዎች በሕገወጥ ነጋዴዎች ይቸበቻበሉ። ታዲያ ይህንን ችግር ለመቅረፍ ጥቁት የሚባሉ አርቲስቶች ቴክኖሎጂን በመጠቀም እንዲሁም ኢንርኔትን በመጠቀም የሚሰራ መተግበሪያ (አፕሊኬሽን )…

ኮቪድ 19 እና የፎቶግራፍ ጥበብ

የተወለደው አዲስ አበባ ካሳንችስ አካባቢ ነው። ከጅማ ዩኒቨርስቲ በኢኮኖሚክስ የመጀመሪያ ድግሪው ማግኘት ችሏል። በአሁን ወቅት ደግሞ በቢዝነስ አድሚኒስትሬሽን ኹለተኛ ድግሪው ለማግኘት በመማር ላይ ይገኛል። ባሳለፈውነ ሳምንት ደግሞ ማስተር ካርድ ፋውዴሽን ከቦቢ ፓውል ፎቶግራፊ ባዘጋጀው ‹አፍሪካን ኢን ኮንቴክስት› ተብሎ በተሰየመው የፎቶግራፍ…

ስጦታ – በገና በዓል

ከወደ ምሥራቅ አገር በኮከብ ብርሃን ተመርተው የኢየሱስ ክርስቶስን መወለድ ምክንያት በማድረግ ወደ ቤተልሔም መጡ – የጥበብ ሰዎች፤ ሰብአ ሰገል። ወርቅ፣ እጣን እና ከርቤም አምጥተው ስጦታ አበረከቱለት። ሰብአ ሰገል እነማን ናቸው ከተባለ ከሥማቸው ትርጓሜ አንስቶ የጥበብ ሰዎች ይባላሉ። ጠቢባን እንደሆኑና ጠብቢነታቸውም…

የባሕል አምባሳደሩ የፈንድቃ ሽልማት አንድምታ

መላኩ በላይ የፈንድቃ ባህል ማዕከል መሥራችነው፡፤ በሙያው ተወዛዋዥ ሲሆን ከሦስት ሳምንታት በፊት የዘንድሮውን የኔዘርላዱን የፕሪንስ ክላውስ ሽልማት ተሸላሚ ሆኗል። ከዓለማችን 84 አገራት መካከል ተወዳደርረው ሰባት አገራት ብቻ ሽልማቱን ባገኙበት መድረክ፤ በባህል ዘርፍ መልካም ሥራ ሠርታችዃል ተብለሎ ፈንድቃ የባህል ማዕከል መሸለም…

‹‹ምን ለብሳ ነበር?››

ሴትነት ጥበብ ነው! የፈጣሪ ፍጥረትን እንደ ምድር አሸዋ የሚያበዛበት ልዩ ጥበብ። የሰው ልጅም ከተፈጠረበት ጊዜ አንስቶ፤ እስከ አሁኗ ሰዓት እና ደቂቃ ድረስ በዚሁ የሴትነት ጥበብ ውስጥ ከትውልድ ትውልድ እየተቀጣጠለ ይኖራል። ይህን ጥበብ ታዲያ የዓለማችንም ሆነ የአገራችን ሕዝብ ምን ያህል ተረድቶታል?…

ዝክረ ተስፋዬ ገሠሠ

ታላቁ የጥበብ ሠው ተስፋዬ ገሠሠ የተወለዱት መስከረም 17/1929 በኢትዮጵያ የምሥራቁ ክፍል፣ ሐረር ልዩ ሥሙ ጎሮ ጉቱ በሚባል አካባቢ ነበር። ተስፋዬ ለወላጆቻቸው ብቸኛ ልጅ የነበሩ ሲሆን እንዳለመታደል ሆኖ ገና የኹለት ዓመት ከስምንት ወር ሕጻን ልጅ እያሉ ነበር እናት እና አባታቸውን በሞት…

ሕይወት እና ጓደኝነት

‹ጓደኝነት ሕሊና ቢወረስ በክፉ ትዝታ፤ ልቦና እየሻረው በጣፋጭ ትውስታ፤ በአብሮነት ጎዳና ገስግሶ ሚያነግሠው፤ መሆኑ ብቻ ነው ጓደኛ ጓደ’ኛ ሰው፤ ጊዜ እያፈለቀ የመቻቻል ወኔ፤ ለመልካም ተግባርህ ለደካማው ጎኔ፤ በጥሩ ቀን ሞገድ፤ አግባብቶን አላምዶ፤ ላያለያየን ነው፤ ያገናኘን ፈቅዶ። አንዴ ጥፋተኝነት አንዴም ደግሞ…

የሞተውን የንባብ ባህል ዳግም ለማንሳት…

አንጋፋው ጋዜጠኛ ጳውሎስ ኞኞ የተማረው እስከ አራተኛ ክፍል ይሁን እንጂ እራሱን በንባብ አዳብሮ በአገራችን አሉ ከሚባሉ ቁጥር አንድ ጋዜጠኛ፣ ጸሐፊያን እና አዋቂዎች መካከል አንዱ ሊባል የቻለው ሚስጥሩ በማንበቡ እንደሆነ ይመሰከርለታል። በንባብ ራሳቸውን አንጋፋ ካስባሉ ሰዎች መካከል ሌላኛዋ ተጠቃሽ ደግሞ ሔለን…

ብሔራዊ ቴአትር በዘመናት ውስጥ

ኪነ ጥበብ የአገርን እድገት ለማፋጠን ብሎም የአገርን ችግር ለይቶ በማሳየት እንዲቀረፍ በማድረግ ረገድ ጉልህ ሚናን ከሚጫወቱ ዘርፎች ውስጥ አንዱ ነው። በኪነ ጥበብ የአንድ አገር ባህላዊ፣ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ፣ ስነ ልቦናዊና ፖለቲካዊ እሴቶች በስፋት ይዳሰሳሉ። የአገራችን የኪነ ጥበብ ታሪክም እረጅም ዘመናትን ያስቆጠረ…

ኅዳር ሲታጠን

የኀዳር ወር በገባ በ12ተኛው ቀን ዛሬም ድረስ ያልጠፋ እንደ ባህልም ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲሸጋገር የመጣ ባህል አለ ፤ ቆሻሻ ማቃጠል። በአገራችን በተለያዩ አካባቢዎች ዛሬም ድረስ ኀዳር 12 ቀን ሲመጣ እንደ ከዚህ ቀደሙ ባይሆንም አሁንም ድረስ ቆሻሻዎች ሰብስቦ የማቃጠል ተግባር እየተመለክትንም…

የምሽት መዝናኛ ቤቶች መነቃቃት ከኮቪድ 19 ማግስት

አዲስ አበባ ካዛንችስ አካባቢ ከሚገኙ የምሽት ቤቶች ውስጥ በአንዱ ተገኝቻለሁ። በቤቱ ውስጥ ያሉ አገልጋይም ሆነ ተገልጋዮች ቁጥራቸው ከፍተኛ በመሆኑ፤ በእዛች የበሬ ምላስ በምታክልና የተፋፈነች ጠባብ ቤት ውስጥ የኮሮና ወረርሽኝ ጉዳይ ፈፅሞ የተረሳና ማንም ቁም ነገሬ የሚለው ጉዳይ ላለመሆኑን ምስክር ነው።…

ኮቪድ 19 የቀየረው የሠርግ ሥነ ሥርዓት

ፎቶ ግራፍ የኋለኛ ታሪክ በምስል አስድግፎ የወቅቱን ሁኔታ የማሳየት አቅም እንዳለው እሙን ነው ።በተለይም የኋላ ዘመን የነበረውን ታሪክ፣ ባሕል፣ ወግ፣ በወቅቱ የነበረው ሁኔታም ወደ ኋላ መለስ ብሎ የማሳየት ትልቅ ጉልበትም አለው።ታሪክን ከትውልድ ወደ ትውልድ ከማስተላፍም ባሻገር የዘመናትን የኪነጥበብ ህንጻ ጥበብ…

ለማ ጉያ፤ የለማዊነት ማሳያ ከ1921-2013

ሥዕል ቀደምት ታሪካዊ መነሾ ያለው የሥነ-ጥበብ ዘርፍ ነው። የሰው ልጅ ከጥንት ዘመን አንስቶ እንደመግባቢያናነትና ስሜቱን መግለጫነት ይጠቀመበት እንደነበርም ቀደምት ድርሳናትና የታሪክ ልሂቃን ያስረዳሉ። የአገራችን የሥነ-ሥዕል ታሪክም እረጅም ዘመንን ያስቆጠረ ሲሆን በሥዕል ሥራዎቻቸውም በአገር ውስጥም ሆነ በአለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ተወዳጅነትንና…

የጥቅምት ወር ትሩፋቶች

አገራችን አትዮጵያ በአለም ላይ ብቸኛዋ የአስራ ሦስት ወር ፀጋ ባለቤት አገር መሆንዋ ይታወቃል። እነዚህም ከመስከረም እስከ ጷግሜ ያሉት አስራ ሦስቱ ወራት ታዲያ የመጠሪያ ስማቸውን በየወራቱ ካለው የአየር ሁኔታና መሰል ጉዳዮች ጋር ተያይዞ የተሰጣቸው ሲሆን፤ ወራቱንም አስመልክቶ በጥንት ሊቃውንቶች ዘንድ የተነገሩ፤…

የኢትዮጵያ ሲኒማ በኮቪድ ማግስት

የኮቪድ 19 ወረርሽኝ በዓለማችንም ብሎም በአገራችን ላይ እያደረሰ የሚገኘው ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ሥነ ልቦናዊ ጫና ይህ ነው የሚባል አይደለም። በወረርሽኙ ሳቢያ ብዙኀኑ የዓለማችን አገራት የተለያዩ እንቅስቃሴዎችን በመገደብ መንግሥታዊም ሆነ የግል አገልግሎት መስጫ ተቋማትን ዘግተው መክረማቸውም የሚታወቅ ነው። ሰዎች ሕዝብ ከሚበዛባቸው ስፍራዎች…

ጥቅምት 2 እና የአድዋ ጉዞ

ይህ መስከረም 17 ቀን 1888 የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ዳግማዊ አፄ ምኒልክ የጣሊያን ጦር ኢትዮጵያ በመውረር በቀኝ ግዛቱ ስር ለማዋል ማሰቡን በማረጋገጣቸው፤ በጣሊያን የወረራ ዝግጅት በመቆጣት የኢትዮጵያ ሕዝብ ለጦርነት እንዲዘጋጅ ያሳሰቡበት የክተት አዋጅ ነው። አዋጁም ንጉሠ ነገሥቱ በሚመሩትና በሚያስተዳድሩት የሸዋ ጠቅላይ…

የደራሲው ዕይታዎች – ከ‹ሰባት ቁጥር› መጽሐፍ ባሻገር

አሜሪካዊው ደራሲና የተውኔት ጸሐፊ ሬይ ብራድበሪ እንዲህ ብሏል፤ ‹‹የአንድ አገር ባህል ለማጥፋት መጻሕፍትን ማቃጠል አይጠበቅም። ሰዎች እንዳያነቡ ማድረግ ብቻ ነው።›› መጻሕፍት የእውቀት፣ የታሪክ፣ የባህል፣ የማንነትና መሰል አገር የሚያክል መረጃ ተሸካሚዎች ናቸው። በአገራችንም ምንም እንኳ የንባብ ባህሉ የሚታማ ቢሆንም፣ የተሰጣቸውን መክሊት…

የመስቀል በዓል አከባበር – በዘመናት መካከል

በኢትዮጵያ በባህል፣ በሀይማኖት ወይንም በሕግ ተደንግገው፤ የሚታወሱበት ቀን እና ጊዜ ተሰጥቷቸው የሚከበሩ የአደባባይ የአንድነት በዓላት ይገኛሉ። ከእነዚህ በታላቅ ድምቀት ከሚከበሩ የአንድነት የአደባባይ በዓላት መካከል ደግሞ በወርሃ መስከረም የእንቁጣጣሽ በዓልን ተከትሎ በመስከረም 17 ተከብሮ የሚውለው የመስቀል በዓል አንዱ ነው። በመላው ኢትዮጵያም…

የኢሬቻ በዓል ገጽታዎች

በርከት ካሉ ሺሕ ዓመት በፊት እንደሆነ የሚነገርለት አንድ አፈ ታሪክ አለ። እንዲህ ነው፤ አቴቴ ኹለት ወንድሞች ነበሯት። እነዚህ ወንድሞቿ በመካከላቸው ጸብ ይፈጠርና ይጣላሉ። አንዱም አንደኛውን ገድሎ ይጠፋል። አቴቴ ታድያ በእጅጉ ታዝናለች፤ ሟች ወንድሟ በተቀበረበት ቦታ ላይም ኦዳ ትተክላለች። ኦዳውን እየተንከባከበች…

This site is protected by wp-copyrightpro.com