መዝገብ

Category: ሲቄ

የመጀመሪያዋ!

በአገራችን ‹የመጀመሪያ› የሚለው ቃል ተወዳጅ መሆኑን ጸሐፍት በትችት ይናገራሉ። በጽሑፍ ሥራዎቹ ‹መጽሐፍ አያስከድንም› ብንል የማይበዛበት፤ ገጣሚና ደራሲ በእውቀቱ ስዩም በአንድ ወጉ ላይ ‹ለቤተሰቤ ኹለተኛ ልጅ በመሆን የመጀመሪያ ነኝ› በሚል ሐረግ ለ‹መጀመሪያ› ያለንን አመለካከት ታዝቦ አስታዝቦናል። ግን ቢሆንስ ምን ክፋት አለው?…

ራሷን መቻሏ…

በትዳር ውስጥ በርካታ ሴቶች የቤት እመቤት ናቸው። የቤት ‘እመቤትነት’ ቃሉ የተሞካሸና የተቆላመጠ ሆኖ ነው እንጂ እንደ ሥሙ እንዳልሆነ ግልፅ ነው። በኑሮ ደረጃቸው ባለሀብት ለሆኑ ጥቂቶች ካልሆነ በቀር፤ በርካቶቹ የአገራችን የቤት እመቤቶች የቤታቸው ሠራተኛና አገልጋዮች ናቸው። በየቤታቸው ጓዳ ጎድጓዳ ኀላፊነት ስለሚወስዱ፤…

ወንድም መሆን ማለት…

ታሪክ ልንገራችሁ። እንዲህ ነው፤ በቤቱ ለእህቶቹ ኃላፊነት የሚሰማውና እያንዳንዱ እንቅስቃሴያቸውን የሚከታተል ታላቅየው ወንድም ነው። በዕድሜ ከእህቶቹ ብዙ የሚርቅ ሆኖ ግን አይደለም፤ እህቶቹ አይደሉ? ይወዳቸዋል። “ያንን ልበሱ…ይሔ ጥሩ አይደለም…ይህን አውልቁ” የሚል ተናጋሪ መስታወት ሆኗቸውም ኖራል። እህቶቹም ቢሆኑ ምንም እንኳን የማይዋጥላቸው ብዙ…

የየዘመኑ ሴት!

ተፈጥሮ በሰው ልጅ ላይ እጇን ካነሳችባቸው ጊዜያት አንጻር የሰው ልጅ እርስ በእርሱ የተጋጨበት ጊዜ የሚበዛ ይመስለኛል። ለሥልጣን የሚደረግ ወንድም በወንድሙ የሚነሳበት ትግል፣ አንዱ መንግሥት በሌላው ላይ ለመሠልጠን የሚያደርገው ፍልሚያ፣ አንዱ አገር ከሌላው አገር ለአንዳች ጥቅም ሲል የሚያደርገው ወረራ እና አንዱ…

የየዘመኑ ሴት!

ተፈጥሮ በሰው ልጅ ላይ እጇን ካነሳችባቸው ጊዜያት አንጻር የሰው ልጅ እርስ በእርሱ የተጋጨበት ጊዜ የሚበዛ ይመስለኛል። ለሥልጣን የሚደረግ ወንድም በወንድሙ የሚነሳበት ትግል፣ አንዱ መንግሥት በሌላው ላይ ለመሠልጠን የሚያደርገው ፍልሚያ፣ አንዱ አገር ከሌላው አገር ለአንዳች ጥቅም ሲል የሚያደርገው ወረራ እና አንዱ…

ንቅናቄና ‹አነቃናቂዎቹ›

ዜጎችና የሲቪክ ማኅበራት በሚኖሩበት አገር ለውጥን ማምጣት ሲሹ ከሚያደርጓቸው ተግባራት አንዱ ንቅናቄ ነው። ይህም ለውጥን ለማምጣት የሚያስችል ግንዛቤ ለመፍጠር፣ ለመቀስቀስ፣ ውሎ የሚያድር ተጽእኖ ለማሳደርና ጫና ለማድረግ የሚረዳ ነው። ታድያ በዚህ ውስጥ የመንግሥት ተሳትፎና አጋዥነት ወሳኝ መሆኑ እሙን ነው። በአገራችን እንዲሁም…

ባልተገኘንበት ሜዳ

የአንድነት፣ የሰላምና የፍቅር የምትባል አገራችን፤ እንግዳ ተቀባይ፣ ሰው አክባሪና ትኹት የምንባል እኛ ሁላችን ሕዝቦቿ፤ ያለሌላ የውጭ ጠላት ጣልቃ ገብነት፤ እርስ በእርስ እየተናቆርን ነው። ፍቅራችን ለባዳ፤ አክብሮታችን ለእንግዳ ነው እንጂ ለእኛ አልሆነንም። ደግሞም በተማረው ብሶ ወንድም በወንድሙ ላይ መሣሪያና ዱላ አንስቷል፤…

ስለአገራችን ዝም አንበል!

ኹለት ወንድሞቿ ተጣልተዋል፤ ልታስታርቅ ሞክራ አታውቅም። ያንንም ይሄንንም ለየብቻቸው ስታገኝ ታማክራቸዋለች። በሐሳብ አሳምናቸው ግን አታውቅም። በልጅነታቸውም በትንሽ በትልቁ ይጣሉ ስለነበር ጥላቸው ወደመጠላላት ያድጋል ብላ አላሰበችም። በየጊዜው የሚሆነውን ጓደኛዋ ለሆነችው ለእናቴ ታጫውታታለች። እናቴም ̋አይዞሽ ፈጣሪ ያውቃል። አንቺ አትጨነቂ ̋ ትላታለች። እንዲህ…

ዓለም፣ ሥልጣንና ሴቶች

በዓለም የፖለቲካ ታሪክ የሴቶች ተሳትፎ እንደ ክስተት የሚጠቀስ ነው። በ2020 የአሜሪካ ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ የዲሞክራቱ ጆ ባይደን ማሸነፋቸውን ተከትሎ፣ ምክትላቸው ካሚላ ሐሪስ በአገሪቱ ታሪክ የመጀመሪያዋ ጥቁር አሜሪካዊት ሆነዋል፤ ያንን ሥልጣን በማግኘት። ከዚስ በኋላ? እንደ አገር፣ እንደ ማኅበረሰብ፣ በጥቅሉ ደግሞ አገራት እያንዳንዳቸው…

ስለአገር

ሰላም ለሁሉም ነገር መሠረት ነው። ይህ የሚታወቀው ሰላም የታጣ ጊዜ ነው። በአገራችን ይህን እውነትና ክስተት በተደጋጋሚ ታዝበናል፤ አሁንም እማኝ እየሆንን ነው። በጦርነት ብዙ አጥተናል። በጦርነት የተለየናቸው፣ የተለዩን አሉ። መንግሥት፣ ባለሥልጣናትና አመራሮችም የተሻለ መንገድ ፍለጋን ብለው <በእኔ መንገድ ሂዱ……አይ እኔ ባልኩት…

ማየትና መመልከት!

ሴቶችን የምናይበት መነጽር ምን ይመስላል? የምንመለከትበትስ? ማየትና መመልከት ምንም እንኳ ተመሳሳይ ነጥቦች ቢሆኑም፣ ቀጥሎ ለምናነሳው ጉዳይ ግን በልዩነት እንድንመለከታቸው እጠይቃለሁ። አንዳንዴ እንዲህ ያጋጥማል፣ በእጃችን የያዝነውን ዕቃ እንፈልጋለን። ተንቀሳቃሽ ስልካችንን እያወራንበት ወይም ፊት ለፊት እያየነው የጠፋ መስሎን ፍለጋ እንኳትናለን። ጤናማ ባይመስልም…

ፍትህን ስንሻ!

‹ሌባ አለ፣ ኪሳችሁን እየጠበቃችሁ!› የሚል አዘውትሬ ትራንስፖርት ጥበቃ ከምቆምበት ታክሲ ተራ የምመለከተው ተራ አስከባሪ ወጣት አለ። ሁሌም የሚገርመኝ ታድያ ሌባውን እያወቀው ለምን አይነግረንም የሚለው ጉዳይ ነው። በአካባቢው ሁሌም የማይጠፉ ተራ በማስከበር ያሉ ወጣቶች በታክሲ ግርግር መካከል ያሉትንና ኪስ እየበረበሩ የሚሰርቁትን…

‹Mulan/ሙላን›ን እንዳየሁት…

ሙላን ‹Mulan› በድርጊት የተሞላ ወይም አክሽን ዘውግ ያለው ፊልም ነው። የፊልሙ መጠሪያም በፊልሙ የምትታየው ዋና ገጸ ባህሪ ሥም ነው። ፊልሙ በዲዝኒ ዋና አዘጋጅነት ለዕይታ የቀረበ ነው፣ የታሪኩ ምንጭ እና የፊልሙ መቼት ደግሞ ቻይና። የአገሬው የፊልም ባለሞያዎች በተለይም የፊልሙ መነሻ የሆነውን…

‹Mulan/ሙላን›ን እንዳየሁት…

ሙላን ‹Mulan› በድርጊት የተሞላ ወይም አክሽን ዘውግ ያለው ፊልም ነው። የፊልሙ መጠሪያም በፊልሙ የምትታየው ዋና ገጸ ባህሪ ሥም ነው። ፊልሙ በዲዝኒ ዋና አዘጋጅነት ለዕይታ የቀረበ ነው፣ የታሪኩ ምንጭ እና የፊልሙ መቼት ደግሞ ቻይና። የአገሬው የፊልም ባለሞያዎች በተለይም የፊልሙ መነሻ የሆነውን…

በመቶው ሳምንታት…

አዲስ ማለዳ እነሆ አንድ መቶኛ እትሟን አድርሳለች። ሊደርሱ ካሰቡበት ስፍራ በሚወስደው ረጅም ጉዞ መካከል ላይ አረፍ ማለት ደንብ ነውና፣ መቶኛዋ ላይ ሆናም መለስ ብላ በዘገባ፣ መረጃና ሐሳብ በማካፈል ያለፈቻቸውን ጊዜያት ልትቃኝ ወደደች። ‹ሲቄ› የኦሮሞ ሴት የምትይዛት በትር ወይም ቀጭን ዱላ…

‹የመጀመሪያዋ›ን ማስቀጠል

በአገራችን እንዲሁም በዓለም ዐቀፍ ደረጃ ‹ለመጀመሪያ ጊዜ› ተብለው የሚበሰሩ ዜናዎች ከዓመት ዓመት፣ ከዘመን ዘመን እየቀነሱ ሄደዋል። በተለይም ሴቶችን በሚመለከት አሁንም የሚቀሩና ለዓለም ‹ለመጀመሪያ ጊዜ› በሚል መግቢያ ዜና ሆነው የሚቀርቡ ኹነቶች እንደተጠበቁ ነው። ለምሳሌ ዴሞክራሲያዊቷ አሜሪካ እስከ አሁን ድረስ ሴት ፕሬዝደንት…

‹‹እናት አባት ቢሞት በአገር ይለቀሳል እህት ወንድም ቢሞት በአገር ይለቀሳል

አገር የጠፋ እለት ወዴት ይደረሳል›› አስቴር አወቀ ይህን እውነት የሆነ የስንኝ ቋጠሮ በዜማ አጅባ በሙዚቃዋ አቅርባልናለች። ሁሉም የሚያምረው በአገር ነው። አሁን ላይ በአዲስ አበባ ጎዳናዎች ላይ ልጆቻቸውን ይዘው እየለመኑ የምናያቸው ከአገራቸው ተሰድደው የወጡ ሰዎች ለዚህም የተሻለ እድል አግኝተው ነው። ኢትዮጵያውና…

የነጻነት መገለጫ ምንድን ነው?

አዲስ ዓመት ሲቃረብ የተለያዩ ይልቁንም ሴቶች በጋራ የሚሳተፉባቸው በዓላት በብዛት ይመጣሉ። አሸንዳ፣ ሻደይ፣ ሶለል፣ አሸንድዬ እና ሌሎችም ካለማወቅ የተነሳ ያልጠቀስኳቸው በዓላት በመስከረም ዋዜማ ብቅ የሚሉ ናቸው። በእነዚህ በዓላት ሴቶች በነጻነትና እንደልባቸው ከቤተሰብ ቁጣን ሳይደርስባቸው፣ በማንም ነቀፋን ሳያስተናግዱ በአደባባይ ደምቀው የሚታዩበት…

ፍትህ ‹ለእነማን› ሴቶች!?

በአገራችን የፖለቲካ ጡዘት በብሔር በመቃኘቱ ‹በተለየ የተጠቀመ ብሔር› የሚለው ሐረግ ቤተኛና የተለመደ ነው። በሚያሳዝን ሁኔታ ግን ‹በብሔር የተጠቀመ› ሕዝብ ኖሮ አያውቅም። በአንጻሩ በብሔሩ የተጠቀመ ባለሥልጣንና የባለሥልጣን የስጋ ዘመድ እንዲሁም በብሔሩ ብቻ የተሰደደ፣ ውጣልን የተባለና የተጎሳቆለ ግን አለ። ጭራሽ እስከ ቅርብ…

ስለሴቶች የሚሠራው ማን ነው?

የሴቶችን ጉዳይ በሚመለከት እንሠራለን የሚሉ በርካታና ከአገር ውስጥ እንዲሁም ከውጪ ድጋፍ የሚያገኙ ተቋማትና ማኅበራት አሉ። በመሃል ከተማ ተመሥርተው አገልግሎታቸውም በመሃል ከተማ የተወሰነ ቁጥራቸው ቀላል አይደለም። በተለያየ ጊዜም ሴቶችን በሚመለከት ሽልማት ጀምረው ከአንድ ዓመት ወይም ከአንድ ክዋኔ ሳይዘሉ የቀሩ አሉ። አልያም…

ማን ይጠቀማል?

የጠቅላይ ሚኒስት ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ወደ ሥልጣን መምጣት ተከትሎ ሴቶች ወደ ሹመት ሲመጡ ታዝበናል። በበቂ ደረጃ ነው ወይ የሚለው አጠያያቂ ሆኖ ይቀጥል እንጂ፣ ከሚኒስቴር መሥሪያ ቤቶች ከፍተኛ የኃላፊነት ቦታዎች ሴት አመራሮች እንዲይዙ ተደርጓል። ጠቅላይ ሚኒስትሩም ለጉዳዩ የሚሰጡትን ትኩረትና መንግሥታቸው የያዘውን…

ሿሿ

ከሰሞኑ በመኪና የሚደረጉ ስርቆቶች መብዛታቸውን በብዛት እየሰማን ነው። በተለይም ከኮሮና ቫይረስ መከሰት በኋላ በሰዎች መካከል ርቀትን ለመጠበቅ በሚል የታክሲ አገልግሎት የሚሰጡ ተሸከርካሪዎች የሚጭኑት ሰው ቁጥር መጠን በግማሽ ቀንሷል። ይህም ለዘራፊዎችና ለሌቦች የበለጠ ምቹ አማራጭ የፈጠረ ይመስላል። ታድያ ብዙዎቹ ተሸወድን የሚሉ…

ዘመናዊነት እናኢትዮጵያዊነት!

ሰዎች ዘመናዊነትን የሚረዱበት መንገድ የተለያየ ነው። ለዛም ነው ኢትዮጵያዊ ወይም አፍሪካዊ የሆነን ነገር (ቁስ አካልም ይሁን አመለካከት) ‹የእኛ ባህል› ከማለት ይልቅ ‹ኋላቀር ባህል› የሚለውን ሐረግ መጠቀም የሚቀናቸው። ቀድሞ ነገር ‹ዘመናዊነት› የሚለው አስተሳሰብ ባህልን ለመቀየር የተፈጠረ ነው ወይ የሚለው አሟጋች ይመስለኛል።…

ስለማን ትሠራላችሁ?

የሴቶችና የሕጻናት ጉዳይ ሲነሳ በተለይም የሴቶች መብት ጉዳይ ረዕስ በሚሆንበት መድረክ ብዙዎች ሲናገሩ እንሰማለን። አንዳንዴ ደግሞ ብዙ ሴቶች ተደፈሩ፣ ተጠለፉ፣ ያለእድሜ ተዳሩ፣ ተገደሉ ሲባል የሚጮኽና አለን የሚለው ይበዛል። ከተጎዱ ሴቶች ይልቅም የ‹ተቆርቋሪ ነን› ባዩን እንባ አብዝተን እናያለን። ተጽእኖ ፈጣሪ ሰዎች…

ጉዞ ወደ ድል!

ድህነትን በተከፋችና ባዘነች እናት፣ በተጎሳቆለ አባት እንዲሁም በታረዘ ሕጻን መስለው ያስቀምጡታል። ከዚህ ቀደም በሲቄ አምድ እንዳነሳነው ሁሉ እናት በአገር ትመሰላለችና የአገርን ሐዘን በእናት ውስጥ እናያለን። አባት የቤቱ ምሰሶ ይባላልና ዋስትና ማጣትም በአባት መከፋት ውስጥ ይነበባል። ልጅ ወራሽና ተቀባይ ነውና በመታረዙ…

ሴት እና አገር

በኢትዮጵያ ለእናት የተለየ ፍቅር አለ። በየአገሩም እያንዳንዱ ማኅበረሰብ በተለየ የሚያከብረውና ቅድሚያ የሚሰጠው አገልግሎት እንዳለው ሁሉ ነው፣ በኢትዮጵያም እናትነት ትልቅ ስፍራ የሚሰጠው የሆነው። በተጓዳኝ በአንዳንድ አገራት ለአባትነት፣ በአንዳንዶቹ ለእህትነት ወይም ለወንድምነት ትልቅ ስፍራ ይሰጣል። ይህ የሚታወቀው እንዴት ነው? የተለያዩ ማሳያዎች ይኖራሉ።…

ያልተመዘገበውስ?

ባለፉት ቀናት በድምጻዊ ሀጫሉ ሁንዴሳ ግድያ ምክንያት በኢትዮጵያ የተለያዩ ክፍሎች ሰላም ማጣቶች ተስተውለዋል። በዚህም ምክንያት መገመት እንደሚቻለው ሐሰተኛ መረጃን ለመከላከል በመንግሥት በኩል ከተወሰዱ እርምጃዎች መካከል አንዱ የኢንተርኔት አገልግሎት መቋረጥ ነው። ታድያ ኢንተርኔት ቢኖር ኖሮ፣ ሰሞኑን በሴቶች ጉዳይ ላይ መነጋሪያ ይሆን…

ደኅንነት ለሁሉም!

ከሰሞኑ በሚያሳዝን ሁኔታ በክፉ ሰዎች ድርጊት ሕይወቱን የተነጠቀው ሀጫሉ ሁንዴሳ በከፍተኛ ሁኔታ መነጋገሪያ ሆኖ ነበር። በተለይም የግድያው ሁኔታና ከዛም አልፎ የቀብር ስነስርዓቱን በማስተጓጎል በኩል የታዩ ድርጊቶች የብዙዎችን ልብ የሰበሩ ናቸው። በእነዚህ ተከታታይ ድርጊቶችም የሌሎችም በርካታ ሰዎች ክቡር ሕይወት አልፏል። ይህም…

ምልሰት – ወደ አባቶች ቀን

ብዙዎች ‹ፍቅር የለም!› ብለው እንደሚያስቡ እንገምታለን። ይህ ነገር ጥናት የተደረገበት አይመስለኝም። ግን በዙሪያችን ደምቀው የምናያቸውና ጎልተው የምንሰማቸው ጉዳዮች የፍቅርን አለመኖር ሲነግሩን በጥቅሉ እንደሌለ እንዲሰማን ይሆናል። በሚያሳዝን ሁኔታ ደግሞ ፍቅር የሚገኝባቸው ስፍራዎች፣ ኅብረቶችና ልቦች አሙቁልኝ ስለማይወዱ ድምጻቸው አይሰማም። ይህም ተደምሮ ፍቅር…

የሩቁ አጥር

በብዙ ስርዓቶች ውስጥ አጥሮች የሚታጠሩት በሩቅ ነው። ይህም የሰው ልጅ ለስርዓት ተገዢ እንዲሆንና ከጊዜ ወደ ጊዜ በሚያሳየው የአስተሳሰብና የአመለካከት ለውጥ ውስጥ ግዴታውን ተወጥቶ መብቱንም አስከብሮና የማንንም መብት ሳይነካ እንዲኖር ለማስቻል ነው። በሃይማኖት ስርዓት ይህ በስፋት ተጠቅሶ የሚገኝ ሐሳብ ነው። በቅርብ…

This site is protected by wp-copyrightpro.com