Hagaha daraasadda ayaa la sameeyay si loo hirgeliyo hagaajinta qiimaha shidaalka iyo tilmaamaha hirgelinta kaalmada dhaqaale ee bartilmaameedka ah Itoobiya waxaa lagu leeyahay 102 bilyan oo birr oo deyn shidaal ah

0
779

Hay’adda kormeerka saadka iyo qaybinta wax soo saarka shidaalka iyo shidaalka ayaa sheegtay  in ay ku guda jirto diyaarinta hirgalinta hagaajinta qiimaha iyo kabida bartilmaameedka ah ee ku aaddan wax ka beddelka qiimaha badeecadaha iyo sicir-bararka faa’iidada iyo siyaasadda dulsaarka.

Laba awaamiir oo la xidhiidha suuq-geynta shidaalka ayaa la diyaariyay oo ay ansixiyeen Golaha Wasiirrada 30-kii December 2014.

Hab-raacan waxa lagu soo saaray daraasad muddo sannad ah socotay oo ay sameeyeen khubaro sarsare oo ka socday toddoba wasaaradood, ayuu yidhi Madaxa Isgaarsiinta ee Hay’adda, Kumnege Ewnetu.

Waxa uu sheegay in hab-raacyadaas ay ka mid tahay in dib u eegis lagu sameeyo 25-kii sano ee la soo dhaafay siyaasadda qiimaha shidaalka iyo faa’iidada, taas oo la ogaaday in ay jiraan dhibaatooyin badan.

Tilmaan kale oo ku saabsan hagaajinta qiimaha iyo hirgelinta kabitaanka la hiigsanayo ayaa ah in qiimihii shidaalka Itoobiya uu si ka hooseeyo sidii hore loogu iibin jiray adduunka, Afrika iyo dalalka deriska ah, taas oo ay ugu wacan tahay isbeddelka joogtada ah ee qiimaha shidaalka adduunka.

Waxa kale oo uu sheegay in Shidaalka dalka oo qiimo jaban uu albaabada u furay Tahriibka, taasina ay keentay in si sharci darro ah loo ganacsado, isla markaana uu waayo Shidaal.

Waxa kale oo uu sheegay in dalka lagu leeyahay dayn ka badan mid uu qaadi karo oo uu sheegay in lagu leeyahay lacag gaadhaysa ilaa 8 bilyan oo bir oo shidaal ah oo ay iibsadaan, haddana lagu leeyahay 102 bilyan oo Birr.

Waxa uu sheegay in fulinta awaamiirtan cusub ay hoos u dhigi doonto deymaha lagu leeyahay dalka, isla markaana ay suurtagelin doonto in lacagaha lagu lumiyo mashaariicda kale ee horumarineed.

Waxa kale oo uu intaa ku daray in xukuumaddu ay ogaanayso in Shidaalku qiimo jaban yahay aanay bulshada danyarta ah faa’iido u lahayn balse ay ka dhaqaale wanaagsan yihiin, isla markaana ay bulshada danyarta ahi si toos ah iyo si dadbanba ay qiimo sare ugu bixinayaan.

Kor u kaca ku yimid Shidaalka Shidaalka oo uu sheegay in lagu dari karo 20 Birr iyo wax ka badan oo Badeecadaha kale ah sabab la’aan iyo waliba Dhaqaale xumo ay sii kordhineyso Maciishada.

“Kor u kaca ku yimid badeecooyin kastaa kuma xidhna qiimaha saliidda,” ayay tidhi.

Waxa kale oo uu soo jeediyay in bulshada danyarta ah la kabo, isla markaana aanay waxba ka kordhin kharashaadka gaadiidka.

Wuxuu xusay in nidaamkii hore ee lagu maamuli jiray sanduuqa xasilinta qiimaha shidaalka ay dowladdu u adeegsan jirtay xasilinta qiimaha, halkii ay ahayd in macaamiisha ay hoos u dhigaan qiimaha marka uu qiimihiisu hoos u dhaco.

Si kastaba ha ahaatee, dhawaan ayuu sheegay in Shidaalka Ceyriin ee dalka Itoobiya uusan kor u kac ku sameynin, maadaama uu maalin walba sare u kac ku yimid qiimaha Shidaalka Ceyriin ee Suuqyada Adduunka, waxaana hadda Fuustada Saliida ah lagu iibinayaa illaa $130. .

Sidaa darteed, ujeeddada ugu weyn ee dardaaranku waa in meesha laga saaro kabka dhaqaale ee aan siyaasadda ku jirin, laguna soo celiyo nidaamka maamulka sanduuqa Qiimaha Shidaalka, ayuu yidhi.

Sidoo kale waxa uu sheegay in la diyaariyay awaamiir cusub oo qabyo ah, islamarkaana dhawaan la ansixin doono.

Waxa kale oo la sheegay in hagahan uu ku faahfaahinayo xaaladda helitaanka shidaalka, shatiyaynta, qiimaha shidaalka, gaadiidka iyo sida loo iibiyo, gaar ahaan meelaha aan kaalmaha shidaalka lahayn.


አዲስ ማለዳ Maarso 3 2014 No 38

መልስ አስቀምጡ

Please enter your comment!
Please enter your name here