የእለት ዜና
መዝገብ

Category: ትንታኔ

አፋር ከሰብዓዊ ቀውስ እስከ “ጦርነት በቃን”

ጦርነት የሰላማዊ ሕይወትንና ኑሮን ዋጋ በሚገባ የሚያስረዳ አንዱ ክስተት ነው። ይህንን አንድም መሬት ላይ ወርዶ በአፋር ክልል የተለያዩ አካባቢዎች ነዋሪ በሆኑ፣ አስቀድሞ የነበራቸው ሕይወት ተመሰቃቅሎ ሌላ መልክ ይዞ በተገኘባቸው ሰዎች ሕይወት በግልጽ መመልከት ይቻላል። ሠርቶ መብላት በአንድ ጀንበር ወደ ተረጂነት…

የተንሰራፋው የስርቆት ወንጀል

በአዲስ አበባ ከተማ በተለያዩ ቦታዎች የስርቆት እና የዝርፊያ ወንጀሎች ተበራክቷል። ከዛም ልቆና ተበራክቷልም ከማለት ባለፈ ዐይን ባወጣ መልኩ በእኩለ ቀን ሳይቀር እየተፈፀመ ይገኛል። በተደራጁ ቡድኖች ጭምር የሚደረጉ ዝርፊያዎች ከእለት እለት እየጨመሩ ሲሆን፣ የእጅ ስልክ፣ ቦርሳ እና ጥሬ ገንዘብን ጨምሮ ሌሎች…

የትምህርት ጥራት ከታች ወደ ላይ ወይስ ከላይ ወደ ታች?

ከሚመጣው 2015 ጀምሮ ለመጀመሪያ ጊዜ የዩኒቨርሲቲ መውጫ ፈተና ለመስጠት ቅድመ ዝግጅት እያደረገ መሆኑን የትምህርት ሚኒስቴር ባሳለፍነው መጋቢት 26/2014 አሳውቋል። በተያያዘም ‹‹በቀጣይ በዩኒቨርሲቲዎች የሚሰጡ የመውጫ ፈተናዎች ተገቢውን ዕውቀት፤ ክህሎትና ስብዕና ያሟላ ምሩቅ ለማፍራት እንደሚያስችልና መውጫ ፈተናው በምሩቃን ፕሮፋይል መሠረት ብቁና ተወዳዳሪ…

ያልተጣጣመው የኤሌክትሪክ ኃይል ፍላጎትና አቅርቦት

ኢትዮጵያ በአፍሪካ ከኮንጎ ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ በመቀጠል ኹለተኛዋ ግዙፍ ኤሌክትሪክ የማመንጨት አቅም ያላት አገር መሆኗ ይነገራል። ይሁን እንጂ የምታመነጨው የኤሌክትሪክ ኃይል አምስት ሺሕ ሜጋ ዋት እንደማይደርስና ይህም የአምራች ኢንዱስትሪዎችን ጨምሮ በአገሪቱ ያለውን መሠረታዊ የኤሌክትሪክ ኃይል ፍላጎት ለማሟላት በቂ ነው ለማለት እንደማያስደፍር…

ተወርቶ የሚረሳው የነዳጅ ችግር

በኢትዮጵያ የነዳጅ ዕጥረት በየወቅቱ የሚከሠትና ዘላቂ መፍትሔ ያልተገኘለት ችግር እየሆነ መምጣቱ የአደባባይ ወሬ ሆኗል። ነዳጅን በተመለከተ በተለይም ከጉዳዩ ጋር ቅርብ ትስስርና ኃላፊነት ያላቸው ኢትዮጵያዊያን በተደጋጋሚ ውይይት ሲያደርጉ ማየት ተለምዷል። የችግሩ ቀማሾች በተለያዩ ጊዜያት ቅሬታቸውን ያስተላልፋሉ፤ የዘርፉ ምሁራን ሠፋ ያለ ትንታኔን…

10 ሺዎቹ የበጎ ፈቃድ አገልግሎት ተሳታፊ ወጣቶች ምን አሉ?

በተለያዩ የሙያ ዘርፎች በመጀመሪያ ዲግሪ ተመርቀው ከተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች የወጡ 10 ሺሕ ተማሪዎች፣ በበጎ አድራጎት በየክልሉ በመዘዋወር በተለያዩ ዘርፎች ማኅበረሰቡን ሲያገለግሉ መቆየታቸው ይታወቃል። በጎ ፈቃደኞቹ በየክልሉ በመዘዋወር የተለያዩ ተግባራትን በማከናወን ማኅበረሰባቸውን ማገልገላቸውን የሰላም ሚኒስቴርም በየወቅቱ በሚሰጠው መግለጫ አመላክቷል። በጎ ፈቃደኞቹ ከዩኒቨርሲቲ…

የኑሮ ውድነትና የደሞዝ መጠን

ወርቅነሽ ገበየሁ የአዲስ አበባ ነዋሪ ናት። በየካ ክፍለ ከተማ በአስተዳደር ዘርፍ ውስጥ በቋሚነት ተቀጥራ እንደምትሠራ እና 3100 ብር የተጣራ የወር ደሞዝ እንደሚከፈላት የምትናገረው ወርቅነሽ፣ ከምታገኘው የወር ደሞዝ በላይ ወጪዋ ሠማይ መንካቱን በመግለጽ የኑሮ ውድነት እንዳማረራት ትናግራለች። ለቤት ኪራይ ኹለት ሺሕ…

ከመንግሥት ተቋማት ለድጋፍ የሚወጡ ገንዘቦች ምን ያህል ለታለመላቸው ዓላማ ይውላሉ?

በኢትዮጵያ እየጨመረ በመጣው ሠው ሠራሽና የተፈጥሮ ችግር ምክንያት ድጋፍ የሚፈልጉ አካላት በጣም በርካታ ናቸው። በጦርነቱ ምክንያት የወደሙ ተቋማትን ለመጠገን፣ እንዲሁም በድርቅና በጦርነቱ ምክንያት የተፈናቀሉ ወገኖችን ጨምሮ አስቸኳይ ዕርዳታ የሚሹ ሠዎች በየክልሎች በርካታ ናቸው። ይህም አሁን የተከሠተ ሳይሆን፣ ድርቅ እና ጦርነት…

የብሽሽቅ ፖለቲካ እስከመቼ?

ለሠው ልጅ እንደመጠሪያ ሥሙ ለጆሮው የሚጥም ሙዚቃ የለም እንዲሉ፣ የራስን ባህል፣ ኃይማኖት፣ እንዲሁም የሚደግፉትን ቡድንና የፖለቲካ ፓርቲ ከፍታ ሠጥቶ ሌላኛውን ዝቅ በማድረግ፣ በ “የኔው ይብለጥ” አጉል ዕሠጥ አገባ እርስበርስ መናቆር አንድነታችን ነፍጎን እየከፋፈለን ስለመምጣቱ በርካቶች አስተያየታቸውን እየሠጡበት ነው። በፖለቲካ መበሻሸቅ…

ትምህርትና አካል ጉዳተኞች

ዜጎች ሊሟሉላቸው ከሚገቡ መሠረታዊ መብቶች ውስጥ ትምህርት ከቀዳሚዎቹ ተርታ የሚሠለፍ ነው፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ፣ ልጆች በትምርታቸው ጠንካራ እና ስኬታማ ሆነው ከራሳቸው ባሻገር ለቤተሠብ፣ ለማኅበረሠብ፣ እንዲሁም ለአገር ጠቃሚ ትውልድ እንዲሆኑ ከተፈለገ፣ መሠረታዊ የሆነ ትምህርት በአግባቡ የሚያገኙበት ኹኔታ ከመጀመሪያ እስከ ከፍተኛ ደረጃ ትምህርት…

የሩሲያና ዩክሬን ጦርነት በአፍሪካ ላይ የሚያስከተለው መዘዝ

በርካታ ሩሲያዊያን የዩክሬንን ነጻ አገር መሆን የማይቀበሉ ሲሆን፣ እ.አ.አ. በ1991 ከታላቋ ሩሲያ ተገንጥላ ነጻ አገር እንድትሆን መደረጉን እንደ ትልቅ ታሪካዊ ስህተት እንደሚቆጥሩት ይነገራል። “ዘ ጋርዲያን” የተሰኘው ጋዜጣ በአንድ ወቅት እንዳስነበበውም ከ10 ሰዎች ዘጠኙ ፕሬዝዳንት ፑቲን በዩክሬን ላይ ያላቸውን አቋም የሚደግፉና…

ቲክቶክን እንዴት እንጠቀም?

አሁን ባለንበት ዘመን ከትውልዱ የሥልጣኔ ዕድገት ጋር ተያይዘው የሚመጡ የተለያዩ የቴክኖሎጅ ውጤቶች አሉ። እነዚህ ፈጠራዎች የሠው ልጅ መረጃን ለማግኝትም ሆነ በዓለም ዙሪያ ግንኙነትን ለመፍጠር የሚያደርገውን ሩጫ ቀላል እና ቀልጣፋ ያደርጋሉ። በዚህ ምክንያት ትውልዱ ከመቼውም ጊዜ በበለጠ ከማኅበራዊ ሚዲያዎች ጋር ያለው…

የኑሮ ውድነትና የደሞዝ መጠን

ወርቅነሽ ገበየሁ የአዲስ አበባ ነዋሪ ናት። በየካ ክፍለ ከተማ በአስተዳደር ዘርፍ ውስጥ በቋሚነት ተቀጥራ እንደምትሠራ እና 3100 ብር የተጣራ የወር ደሞዝ እንደሚከፈላት የምትናገረው ወርቅነሽ፣ ከምታገኘው የወር ደሞዝ በላይ ወጪዋ ሠማይ መንካቱን በመግለጽ የኑሮ ውድነት እንዳማረራት ትናግራለች። ለቤት ኪራይ ኹለት ሺሕ…

የውኃ ዕጥረትና ምክንያቶቹ

ኢትዮጵያ በውኃ ሀብቷ ከፍተኛነት የምትሞገሰውን ያህል ዜጎቿ ንፁህ ውኃ እንደማይጠጡ ይታወቃል፡፡ ከከተማ ራቅ ብሎ የሚኖረው፣ እንኳን ንፁህ ውኃ ሊጠጣ የሚጠጣ ውኃ በአቅራቢያው ለማግኘትም ፍዳውን እንደሚያይ ግልጽ ነው፡፡ ይህ በአቅራቢያ ውኃ የማግኘት ችግር ሴቶችን ለድካምና እንግልት አልፎ አልፎም ለጥቃት ይዳርጋል፡፡ በኢትዮጵያ…

እንደወጡ የሚቀሩ ሠዎች

ከቅርብ ዓመታት ወዲህ እየተባባሰ እና አድማሱን እያሰፋ ከመጣው ከኑሮ ውድነት፣ ከዋጋ ግሽበት፣ ከሥራ አጥነት፣ በሕገ ወጥ አካላት ከሚፈጸም ጥቃትና ዝርፊያ ባሻገር፣ የሠዎች መጥፋትና መሠወር አሳሳቢና ብዙዎችን እያስጨነቀ የመጣ ጉዳይ ነው ፡፡ በዓለም ላይ በየዓመቱ በመቶ ሺሕዎች የሚቆጠሩ ሠዎች እንደሚጠፉ በየጊዜው…

በኤሌክትሪክ ኃይል የሚሠሩ ተሽከርካሪዎች ከችግር ይገላግሉን ይሆን?

በየወቅቱ እየተሻሻለና እየተራቀቀ የሚመጣውን ቴክኖሎጂ ተከትሎ በዘመናችን የተለያዩ ምርቶች እየተበራከቱ ይገኛሉ። የቴክኖሎጅውን መሻሻል ስንመለከት እንኳን በድሮና ዘንድሮ መካከል ይቅርና በትናንት እና በዛሬ መካከል ብዙ ፈጠራዎች የሚስተዋሉበት ዘመን ላይ መድረሳችን የሚታይ ሐቅ ነው። አሁን ላይ በዓለም ላይ ያለው የተወሠነ የማኅበረሠብ ክፍል…

ተቃውሞ የገጠመው አስቸኳይ ጊዜ ዐዋጅ መነሣት

ኢትዮጵያ በሰሜኑ የአገሪቱ ክፍል ባለው ጦርነት እና በሌሎች አካባቢዎች በተከሠቱ ግጭቶች ውጥረት ውስጥ መግባቷን ተከትሎ፣ በመላው ኢትዮጵያ ተግባራዊ የሚደረግ አስቸኳይ ጊዜ ዐዋጅ ባለፈው ጥቅምት 23/2014 መታወጁ የሚታወስ ነው። አስቸኳይ ጊዜ ዐዋጁ የስድስት ወር ቆይታ የነበረው ሲሆን፣ የሚኒስትሮች ምክር ቤት ዐዋጁ…

ከልክ በላይ የተዝረከረኩት የአዲስ አበባ ማስታወቂያዎች

በአዲስ አበባ የተለያዩ ጎዳናዎች ላይ የሚለጠፉ ማስታወቂያዎች ወይም ባነሮች ከመጠን በላይ እየተበራከቱ መሆኑ ይስተዋላል። የመንግሥትም ሆኑ የግል ተቋማት ለማስተዋወቅ የሚፈልጉትን ጉዳይ በባነር አሠርተው በማስታወቂያ ሠሌዳዎች ላይ መለጠፋቸው የተለመደ ቢሆንም፣ አሁን እየተስተዋለ ያለው ግን በተቃራኒው ነው። በአሁኑ ወቅቱ ሚለጠፉት ባነሮች ከመጠን…

በወለጋ በግፍ ስለሚጨፈጨፉ ዜጎች መንግሥት ለምን አይገደውም?

ሰይድ ሁሴን (ስሙ የተቀየረ) መንገድ ላይ ብቻውን እያወራ ይጓዛል። ሲያዩት ደህና ቢመስልም ቀርበው ሲያወሩት የሚናገረው እጅግ ልብ የሚሠብር ነው። የሚኖረው አዲስ አበባ ሲሆን፣ በአንድ ትልቅ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ውስጥ ተቀጣሪም ነው። ሙሉ ቤተሰቦቹ የሚኖሩት ወለጋ በመሆኑም ለመጨረሻ ጊዜ ጥቅምት ወር…

የመንግሥት ተጨማሪ በጀት እና የዋጋ ግሽበት

የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ባለፈው ጥር 20/2014 ባደረገው ልዩ ስብሰባ ተጨማሪ በጀት ማጽደቁ ይታወሳል። በዕለቱ የፌዴራል መንግሥት የ2014 በጀት ዓመት ተጨማሪ በጀትና የወጪ አሸፋፈን ማስተካከያ ረቂቅ ዐዋጅን መርምሮ 122 ቢሊዮን ብር ተጨማሪ በጀት አጽድቋል። የጸደቀው ተጨማሪ…

ያልተፈታው የሠንደቅ ዓላማ ፖለቲካ

የአንድ አገር ሠንደቅ ዓላማ የሕዝቦቿ ሉዓላዊነትና የክብራቸው መለያ ምልክት መሆኑ ይነሳል። በዓለም ላይ ያሉ ኹሉም ሉዓላዊ አገራት ይወክለናል የሚሉት ሠንደቅ ዓላማ አላቸው። የታሪክ መዛግብት እንደሚያስረዱት ከሆነ ኢትዮጵያ ረዥም ዕድሜ እና ደማቅ ታሪክ ያላት ጥንታዊ አገር ናት። ሠንደቅ ዓላማንም የሉዓላዊነትና የግዛት…

የአገራዊ ምክክር ኮሚሽን ማቋቋሚያ ዐዋጅ ምን ይላል?

በኢትዮጵያ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሰ የመጣውን የፖለቲካ ችግር በውይይት እና በብሔራዊ መግባባት እንዲፈታ ብዙዎች ሲወተውቱ ቆይተዋል። በኢትዮጵያ በተለያዩ አካባቢዎች የተከሠተ የጸጥታ ችግር ለዓመታት ዕልባት ሳያገኝ እስካሁን ዘልቋል። በተለያዩ አካባቢዎች ለዓመታት የዘለቁት የጸጥታ ችግሮች መነሻቸው የፖለቲካ አመለካከት ልዩነት ሲሆን፣ እንደ አገር…

አውራአምባን እንደ መልካም አርዓያ

አራጋው አሌ ይባላሉ። ተወልደው ያደጉት በአማራ ክልል ደቡብ ጎንደር ዞን፣ ፎገራ ወረዳ ወጆ ቀበሌ ውስጥ በምትገኘውና አውራአምባ ተብላ በምትጠራው ቦታ ነው። አራጋው የአውራአምባን ማኅበረሰብ የአኗኗር ዘይቤ፣ በተለይም አሁን በአገራችን ካለው ጦርነት ጋር በማያያዝ ከአዲስ ማለዳ ጋር በነበራቸው ቆይታ አጫውተውናል። አራጋው…

የአገር ውስጥ ምርትን የመጠቀም ልምድ ሊዳብር ይገባል

ኢትዮጵያ ለውጭ ገበያ ከምታቀርበው ምርት ይልቅ ከውጭ ገበያ የምትሸምተው የላቀ እንደሆነ የሚታወቅ ነው። ይህ በዋናነት የሆነው የአገር ውስጥ ምርት አቅርቦት ከተጠቃሚው ፍላጎት ባለመጣጣሙ ይሁን እንጂ፣ ዜጎች የአገራቸውን ምርት የመጠቀም ዝቅተኛ ልምድ ያላቸው መሆኑም ተጨማሪ ምክንያት እንደሆነም ይነገራል። ኢትዮጵያ ውስጥ ማኅበረሰቡ…

የሠሞኑ የመንግሥት ክሥ የማቋረጥ ውሳኔ ዳያስፖራው ላይ ምን ስሜት ፈጠረ?

በ2013 ጥቅምት ወር ማብቂያ ገደማ በተቀሰቀሰው እና እስካሁን በዘለቀው ጦርነትሣቢያ ኢትዮጵያ በርካታ ውስጣዊ እና ውጫዊ ጫናዎችን በማስተናገድ ላይ እንደምትገኝ ይገለጻል። ከውጭ የሚቃጣው ጫና አገር ውስጥ ላለው ጫናመሠረት በመሆን፣ የተለያዩ ታጣቂዎች እንዲፈረጥሙ እና በአገሪቱ የተለያዩ ቦታዎች ሞት እና መፈናቀል እንዲሠፍን አድርጓል።…

ገናን በላሊበላ

በኢትየጵያ ከሚከበሩ ዐበይት በዓላት ውስጥ ቀደሞ ወደ አእምሮ ከሚመጡት አንዱ፣ ታኅሣሥ 29 የሚከበረው የኢየሱስ ክርስቶስ ልደት የሆነው የገና በዓል ነው። ገና የሚለው ቃል ከግሪክ ቋንቋ የተገኘ ሆኖ ትርጉሙም ልደት ማለት ነው። የክርስቶስ የልደት በዓል በመላው ዓለም በተለያዩ አገራት የሚከበር ሲሆን፣…

የኢትዮጵያ ስኳር ሕመምተኞች ማኅበርን በጥቂቱ

በተለያየ ወቅትና ኹኔታ ማኅበራት የተለያዩ ዓላማዎችን ይዘው ይመሠረታሉ። በሠለጠነው ዓለም በየጊዜው ሰዎች ላይ በሚከሠቱ የጤና እክሎች ዙርያ እርስበርስ ሕሙማን የሚደጋገፉባቸውን ማኅበራት መመሥረት የተለመደ ነው። ይህም ሕሙማን በተናጥል ከሚያደርጓቸው እንቅስቃሴዎች ባሻገር በዛ ባለ ቁጥር ሰፋ ያለ ተጽዕኖን ለመፍጠር ይረዳቸዋል። ለዛሬ እንዲህ…

ዶላርን ለአኅጉራዊና ዓለም አቀፋዊ ንግድ መጠቀምን የመቀየር ዘመቻ

ከኢትዮጵያ ብሎም ከአፍሪካ ጉስቁልና ጀርባ ብዙ ያደፈጡ ነገሮች መኖራቸውን በርካቶች ይስማሙበታል። አውሮፓውያን አፍሪካን ለመቀራመት ተስማምተው በይፋ ወደ አፍሪካ በመግባት ለበርካታ ዓመታት አኅጉሪቷን ከመዘበሩ በኋላ ለቀው ቢወጡም፣ አሁንም ድረስ በመሠሪ ሥራቸው አፍሪካን የርስበርስ ግጭት ዓውድማ፣ የሥደት መነሻ እንዲሁም የጥልቅ ድህነት መገኛ…

ጥቃት እና ውድመት የተደጋገመባት ከተማ

በሰሜኑ የአገራችን ክፍል በተካሄደው ጦርነት ምክንያት ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው የማኅበረሰብ ክፍሎች ሕይወታቸው ካጡባቸውና በርካታ የአገር መሠረተ ልማቶች ከወደሙባቸው፣ እንዲሁም ከተፈናቀሉባቸውና ለችግር ከተጋለጡባቸው ከተሞች መካከል አንዷ ነች። በቅርቡ የህወሓት ታጣቂ ኃይሎች ከፈፀሙባት ከፍተኛ ውድመትና ዝርፊያ በተጨማሪ፤ በተደጋጋሚ በአማራ ክልል በሚንቀሳቀሱ የኦነግ…

የብሔራዊ ውይይት ውጥን እና የኢትዮጵያ ወቅታዊ ሁኔታ

በኢትዮጵያ፣ በተለይ ከ2008 ወዲህ በተለያዩ አካባቢዎች ያጋጠመው የጸጥታ ችግር ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሰ ወደ ጦርነት ካመራ አንድ ዓመት አልፎታል። በተለያዩ አካባቢዎች የሚከሰቱ የጸጥታ ችግሮች እልባት አለማግኘታቸውን ተከትሎ የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማሪያም ደሳለኝ ሥልጣናቸውን መልቀቃቸው የሚታወስ ነው። በተለያዩ የአገሪቱ አካባቢዎች…

error: Content is protected !!