የእለት ዜና
መዝገብ

Category: ሐተታ ዘ ማለዳ

የተረሱት በደብረ ብርሃን ከተማ የሚገኙ ተፈናቃዮች

በሰሜን ኢትዮጵያ በተከሰተው ጦርነት እንዲሁም በኦሮሚያ፣ ደቡብና ቤንሻንጉል ጉምዝ ክልሎች በሚነሱ ግጭቶች ሳቢያ ከሞቱት በተጨማሪ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ዜጎች ሀብት ንብረታቸውን ትተው ከቀያቸው ተፈናቅለው በችግር ውስጥ እንደሚኖሩ ይታወቃል። በእንቅርት ላይ እንዲሉ፣ ከዛም ላይ ተፈጥሮአዊ አደጋዎች ታክለው የተፈናቃዩን ቁጥር ጨምሮታል። ኢትዮጵያ ይህን…

<ከድጥ ወደ ማጥ> የሆነው የአፋሮች ሕይወት

በሰሜኑ ክልል የነበረውና አሁንም በአፋፍ ላይ ያለው ጦርነት ዘለግ ላለ ጊዜ የሚቆዩና መልሶ ለመገንባት ብዙ አቅም የሚፈልጉ ጥፋቶችንና ውድመቶችን አድርሷል። አፋር እንዲህ ያለውን ውድመት ካስተናገዱ ክልሎች መካከል ናት። ተፈጥሮአዊ አቀማመጧ እና የአየር ጠባይዋ ተደራርቦ ከሰው ሠራሽ ክስተቱ ጋር ለነዋሪዋ እጅግ…

ሀይማኖት እና ፖለቲካ ከትላንት እስከ ዛሬ!

ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በኢትዮጵያ እየተፈጠሩ ያሉ ግጭቶችና የተለያዩ ክስተቶች፣ ኢትዮጵያውያን ስለራሳቸው ያላቸውንና የነበራቸውን በጎ ግንዛቤ ጥርጣሬ ውስጥ የከተተ ነው። ይልቁንም ሀይማኖትን ‹መሠረት አድርገው› የተነሱ ግጭቶች፣ ‹ሀይማኖተኛ ነን የምንለው እንዲህ ሆነን ነው?› ብለው ብዙዎች እንዲጠይቁ ግድ ብሏል። የእምነት ቤቶች ተቃጥለዋል፣ አማኞች…

‹በዓላትን የሚጠብቁ› የድጋፍ እጆች!

‹ይታደሉታል እንጂ አይታገሉትም› ከሚባሉ ለሰው ልጆች ከታደሉ ጸጋዎች መካከል የተቸገረን መርዳት ተጠቃሽ ነው። ይህም አንዱ ያለውን ለሌለው ለሌላው የማካፈል ስርዓት ነው። ይህን ለማድረግ ታድያ ልዩ የሚባሉ ወቅቶችና ሁኔታዎች ሲጠበቁ ይስተዋላል። ከዚህ መካከልም የበዓላት ሰሞን ተጠቃሽ ናቸው። የበዓላት ሰሞን ድጋፎች ከወትሮው…

የፋሲካ ገበያ ከዓመት እስከ ዓመት

‹እንኳንስ ዘንቦብሽ…› እንዲሉ፣ ብዙዎችን እያማረረና እያሰጋ ያለው የኑሮ ውድነት የበዓል ሰሞን ደግሞ ይብስበታል። ለወትሮም በዓልን ጠብቀው የሚደረጉ የዋጋ ለውጦችን ጭማሬዎች እንደሚኖሩ ቢጠበቅም፣ በ2014 የፋሲካ በዓል ግን የዋጋ ጭማሬዎቹ የተጋነኑና የብዙዎችን የበዓል አከባበር ልምድ ሊቀይሩ እንደሚችሉ የሚጠበቁ ናቸው። በ365 ቀናት ልዩነት…

የማዳበሪያ ዋጋ መናር እና መዘዙ

ዓለም አንድ መንደር የመሆን ያህል እየጠበበች መሆኗ አንድም ጉዳት ያለው መሆኑን ማሳያ የሚሆኑ የተለያዩ ክስተቶች በተለያየ አጋጣሚ ተስተውለዋል። ከዚህ መካከል አንደኛው በሩስያና በዩክሬን መካከል የሚደረገው ጦርነት፣ አገራቱ ከነመኖራቸው እንኳ በግልጽ የማያውቀውን የአርሶ አደር ገበሬን ቤት አንኳቶ ኑሮውንና ነገውን እየፈተነ ይገኛል።…

የኑሮ ውድነት ወዴት እያመራ ነው?

የኑሮ ውድነት እያደር መጨመሩን ተከትሎ፣ የጓሮ አትክልት ትከሉ ከማለት እስከ “ሙዝ በዳቦ” የደረሰ የአመጋገብ ምክር በተለያየ ጊዜ በጠቅላይ ሚኒስትሩ የቀረቡ መልዕክቶችን ብዙዎች ሲጋሩት ተስተውሏል። ከሰሞኑ ደግሞ ነገሩ አለመረጋጋትና ሰላም ማጣት ባሳሰበው አድማጭና ተመልካች ዘንድ እንደቀልድ ይታይ እንጂ፣ የምጣኔ ሀብት ባለሞያዎች…

የጠቅላይ ሚኒስትሩ የአራት ዓመት የቁልቁለት መንገድ

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ከቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማሪያም ደሳለኝ ሥልጣን ተረክበው ኢትዮጵያን መምራት ከጀመሩ እነሆ ዛሬ ድፍን አራት ዓመት ሞልቷቸዋል። የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር በኢትዮጵያ የተከሰተውን ችግር ተከትሎ “የመፍትሔ አካል” በሚል ምክንያት ሥልጣናቸውን ከለቀቁበት ጊዜ ጀምሮ ኢትዮጵያን እየመሩ በሚገኙት ጠቅላይ ሚኒስትር…

የተማሪን ተስፋ “ያጨለመው” የትምህርት ሥርዓት

በዓለም ላይ ያሉ አገራት ቁሳዊና ሰብዓዊ ዕድግት የሚከተሉት ሥርዓተ ትምህርት ነጸብራቅ መሆኑ ይነገራል። የአፍሪካ አገራትም ከጥልቅ ድህነታቸው ጀርባ የተበላሸ ሥርዓተ ትምህርት መኖሩ የሚታመን ነው። ኢትዮጵያም የምትከተለው ሥርዓተ ትምህርት ለድህነቷና በየዘመኑ ለሚነሳው አገራዊ ግጭት እንደ መንስኤ ተደርጎ ይወሰዳል። ከሞራል ያፈነገጡ በርካታ…

መቋጫ ያላገኘው የዜጎች ሰብዓዊ መብት ጥሰት እና ሰቆቃ

በኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብት አያያዝ ከዕለት ዕለት እየባሰና እየከፋ መጥቷል። በየትኛውም አጋጣሚና በየትኛውም አካባቢ ያለ ሰው ደኅና ውሎ ስለመግባቱ ከአምላኩ ጋር ከመነጋገሩ በቀር ዋስትና የሚሰጠው አካል ያለ አይመስልም። ነገሩ አንጻራዊ ሠላም ባለባቸው አካባቢዎች የተጋነነ መስሎ ሊታይ ቢችልም፣ እውን ግን በየዕለቱ ዜጎች…

የብልጽግና መንገድ እና መሬት ላይ ያለው እውነታ

በኢትዮጵያ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሰ የመጣውን የዜጎች ሞትና መፈናቀል፣ ገዥው ፓርቲ ብልጽግና ማስቆም ባለመቻሉ ከተለያዩ አካላት ትችት እያስተናገደ ነው። ፓርቲው የመንግሥትነት ኃላፊነቱን አልተወጣም የሚለው ትችት ከጊዜ ወደ ጊዜ እየበረታ ቢሄድም፣ የዜጎችን ሞትና ማፈናቀል እስካሁን ማስቆም አልተቻለም። ከኹለት ዐሥርት ዓመታት በላይ…

ከጅምሩ ትችት የበረታበት አገራዊ ምክክር እና ቀጣይ ፈተናዎቹ

የኢትዮጵያ ችግሮች ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሱና እየተወሳሰቡ መምጣታቸውን ተከትሎ፣ ለችግሮቹ የጋራ መፍትሔ ያመጣል ተብሎ ተስፋ የተጣለበት አገራዊ ምክክር ተወጥኗል፡፡ አገራዊ ምክክሩን የሚመራ ኮሚሽን ማቋቋምና ኮሚሽኑን የሚመሩ 11 ኮሚሽነሮች መረጣ ሒደት የተጠናቀቀ ሲሆን፣ እስካሁን በነበረው ሒደት ላይ የፖለቲካ ፓርቲዎችና የተለያዩ አካላት…

የአድዋ ድል ዓለም ዓቀፋዊነት

ከ125 ዓመት በላይ ያስቆጠረው የአድዋ ድል ጥቁሮች በቅኝ ግዛት ውስጥ በነበሩበት ወቅት፣ ኢትዮጵያ ያለማንም አጋዥነት ጣልያንን ድል ማድረጓ በወቅቱ በመላው ዓለም የተለዬ ተፅዕኖ መፍጠሩ ይነሳል፡፡ ድሉ ቅኝ ገዥዎች አፍሪካን ያዩበት የነበረውን መነጽር የቀየረ ከመሆኑም በላይ፣ በመላው ዓለም ያሉ ጥቁሮችም ለነጻነት…

የአፋር ዳግም መጠቃት ዛሬም እንደ ትላንት?

ኢትዮጵያ ጦርነት ውስጥ ከገባች አንድ ዓመት ከሦስት ወራት ያስቆጠረ ሲሆን፣ በተለያዩ ተለዋዋጭ ሁነቶች ታጅቦ አሁንም እንደቀጠለ ነው። በጦርነቱ ከታዩ ተለዋዋጭ ሁነቶች በቀዳሚነት የሚጠቀሰው ጦርነቱ አንድ ጊዜ እየቆመ ሌላ ጊዜ እያገረሸ መቀጠሉ ነው። ሕወሓት በአፋር እና አማራ ክልሎች ከአምስት ወራት በላይ…

የመንግሥትና ሕዝብ ግንኙነት ከከፍታ ወደ ዝቅታ

ኢትዮጵያ በመንግሥት የአስተዳደር ሥርዓት በተለያዩ ጊዜያት በሚገጥሟት ችግሮች ለዘመናት እየተፈተነች የመጣች ቢሆንም አሁንም ገና ከፈተና አልወጣችም። ኢትዮጵያን 27 ዓመታት በመራው በኢትዮጵያ ሕዝባዊ አብዮታዊ ዴሞክራሲ ግንባር(ኢሕአዴግ) ሥርዓት ላይ በተለይ ከ2008 ወዲህ በተቀሰቀሰው ሕዝባዊ ተቃውሞ በ2010 ወደ ሥልጣን የመጣው የጠቅላይ ሚኒስቴር ዐቢይ…

በፈተናዎች የተወጠረው የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ

ኢትዮጵያ በዘርፈ ብዙ ችግሮች እያለፈች በምትገኝበት በዚህ ወቅት፣ ኢኮኖሚዋ በበርካታ ችግሮች እየተፈተነ ይገኛል፡፡ የኢኮኖሚው መፈተን የገጠሟትን ችግሮች ለማለፍ ለምታደርገው ጥረት እንቅፋት ሊሆን እንደሚችል የዘርፉ ባለሙያዎች ይገልጻሉ፡፡ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ከፖለቲካ ጥገኝነት የተለየ አለመሆኑን ተከትሎ፣ በየጊዜው በሚፈጠሩ ፖለቲካዊ ችግሮች ሠለባ እንደሚሆን እና…

ምዕራፍ ኹለት የጦርነቱ መቋጫ ይሆን?

ኢትዮጵያ የገባችበት ጦርነት ከአንድ ዓመት በላይ ቢያስቆጥርም አሁንም እንደቀጠለ ነው፡፡ አንድ ዓመት ከኹለት ወራት የዘለቀው ጦርነት ከአንድ ወር በፊት ሕወሓት ወደ ትግራይ መመለሱን ተከትሎ የሳምንታት ፋታ አግኝቷል፡፡ የሕወሓትን ወደ ትግራይ መመለስ ተከትሎ መንግሥት የጦርነቱን ምዕራፍ አንድ አጠናቅቄያለው ብሉ መከላከያ ወደ…

‹ድኅረ ጦርነት› ውይይት እና ያልተቋጨው ጦርነት

ቦግ እልም፣ ፈካ ጭልም የሚለው የኢትዮጵያ ሰላም የማግኘት ተስፋ አሁንም በዛው መንገድ የቀጠለ እንደውም ስጋቱ እያየለበት የመጣ ይመስላል። በሰሜኑ ክፍል አንድ ዓመት በላይ ካስቆጠረው ጦርነት ባለፈ በተቀሩት ሦስት አቅጣጫዎችም በተለያዩ አካባቢዎች በየእለቱ የንጹሐን ዜጎች ሕይወት ይቀጠፋል፤ ልጆች ያለአሳዳጊ፣ ወላጆች ያለጧሪ…

የእነ ስብሐት ነጋ መፈታት እና የጦርነቱ ሌላ ገጽታ

በሰሜኑ የኢትዮጵያ ክፍል የተቀሰቀሰው ጦርነት ኹለተኛ ዓመቱን ማስቆጠር ቢጀምር፣ አሁንም ድረስ ዕልባት አላገኘም። ትግራይ ክልል ውስጥ በተቀሰቀሰው ጦርነት ላይ እጃቸው አለበት ተብለው ከአንድ ዓመት በፊት በሕግ ቁጥጥር ሥር ውለው ጉዳያቸው በሽብርተኝነት ክስ ሲታይ የነበሩት እነ ስብሐት ነጋን፣ መንግሥት ታኅሣሥ 29/2014…

የገና በዓል ገበያ እንዴት ዋለ?

በኢትዮጵያ በየዓመቱ በድምቀት ከሚከበሩ ዓመታዊ ክብረ በዓሎች መካከል በተለይ በክርስትና ዕምነት ተከታዮች ዘንድ ትልቅ ቦታ የሚሰጠው የገና በዓል ነው። የገና በዓል ሲታሰብ የተለያዩ የበዓል ማድመቂያ ዝግጅቶች ይከናወናሉ። የገና በዓልን ከቤተሰብ እስከ ወዳጅ ዘመድ ተሰባስቦ ማክበር የተለመደ ነው። ታዲያ ዘመድ አዝማድ…

የጦርነቱ ተለዋዋጭ ኹነቶች እና የማኅበረሰቡ ሥጋት

በሰሜኑ የኢትዮጵያ ክፍል የተጀመረው ጦርነት ኹለተኛ ዓመቱን ከጀመረ ኹለት ወራት ተቆጥረዋል፡፡ በዚህ በተራዘመው ጦርነት የተለያዩ ተለዋዋጭ ኹነቶ ተከስተዋል፡፡ በተለያዩ ጊዜያት የታዩ ተለዋዋጭ የጦርነቱ ኹነቶች አሁንም እንደቀጠሉ ናቸው፡፡ በዚህ ጦርነት ከታዩ ተለዋዋጭ ኹነቶች መካከል ሳይጠበቅ የመከላከያ ከትግራይ ክልል መውጣት፣ የመከላከያን ከትግራይ…

የኢትዮጵያ ትምህርት ሥርዓተ ለውጥ እና የዘርፉ ተግዳሮት

የኢትዮጵያ ትምህርት ዘርፍ ከሥርዓት እስከ አፈጻጸሙ ድረስ ከፍተቶች እንዳሉበት የዘርፉ ባለሙያዎች ይገልጻሉ። በዘረፍ የሚታየው የሥርዓት እና የአፈጻጸም ክፍተት ኢትዮጵያ አሁን ለገጠማት ችግር የአንበሳውን ድርሻ እንደሚይዝም ብዙዎች ይስማማሉ። በዋናነት በዘርፉ የሚታየው ችግር የትምህርት ሥርዓቱን ለታለመለት ዓላማ በአግባቡ ከመጠቀም ይልቅ፣ ሥርዓቱ በአፈጻጸም…

የነዳጅ ዋጋ ጭማሪ እና የዋጋ ግሽበት

በኢትዮጵያ የነዳጅ ምርቶች መሸጫ ከተያዘው ታኅሳስ 1/2014 ጀምሮ ቀድሞ ይሸጥበት በነበረው ዋጋ ላይ ማሻሻያ ተደርጎበታል፡፡ የተደረገው ማሻሻያ በአንድ ሊትር እስከ አምስት ብር የሚደርስ ሲሆን፣ የኢትዮጵያ መንግሥት የነዳጅ ምርቶችን ለገበያ የሚያቀርብበት ዋጋ ከሌሎች ጎረቤት አገሮች ጋር ሲነጻጸር አነስተኛ መሆኑ መረጃዎች ያሳሉ፡፡…

ፈተና የገጠመው የኢትዮጵያ ቱሪዝም

የኢትዮጵያ ቱሪዝም ለኢኮኖሚው ዘርፍ የሚያበረክተው አስዋጽዖ ኮቪድ-19 ከመከሰቱ በፊት በነበሩት ዓመታት ከጊዜ ወደ ጊዜ ዕድገት እያስመዘገበ እንደነበር መረጃዎች ያሳያሉ። ኢትዮጵያ ያላትን የቱሪዝም ሀብት በአግባቡ ከተጠቀመች ለኢኮኖሚ ዕድገት ጉልህ ሚና እንደሚጫወት የዘርፉ ባለሙያዎች ይገልጻሉ። ይሁን እንጂ፣ አሁን ላይ የኢትዮጵያ ቱሪዝም ዘረፍ…

ሱዳን የኢትዮጵያ የጀርባ ትኩሳት!

ኢትዮጵያ እና ሱዳን ለዘመናት የዘለቀ መልካም ግንኙነት ያላቸው ጎረቤት አገሮች ከመሆናቸው በላይ፣ በድንበር አካባቢ የሚገኙ ዜጎቻቸው በኢኮኖሚ እና በማኅበራዊ ጉዳዮች ጥብቅ ቁርኝት እንዳላቸው ታሪካቸው ያስረዳል። በኹለቱ አገራት መካከል ለዘመናት በመልካም ጉርብትና ላይ የተመሠረተው ግንኙነት ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ችግሮች እየገጠሙት እንደሚገኝ…

አስቸኳይ ጊዜ ዐዋጅ እና አፈጻጸሙ

ከአንድ ዓመት በፊት በኢትዮጵያ በሰሜኑ ክፍል የተቀሰቀሰው ጦርነት ወደ አማራ እና አፋር ክልሎች መስፋፋቱን ተከትሎ፣ በኢትዮጵያ ላይ የሕልውና አደጋ ደቅኗል። የጦርነቱ መሰፋፋት እና መባባስ የፈጠረውን ሥጋት ተከትሎ የፌዴራል መንግሥት ችግሩ የከፋ ደረጃ ላይ በመድረሱ አስቸኳይ ጊዜ ዐዋጅ ማወጁ የሚታወስ ነው።…

የጦርነት ፕሮፖጋንዳ እና ዲፕሎማሲ

በሰሜኑ የኢትዮጵያ ክፍል እየተካሄደ ያለው ጦርነት ከተጀመረ ባሳለፍነው ጥቅምት 24/2014 አንድ ዓመት አስቆጥሯል። ጦርነቱ መነሻውን በትግራይ ክልል ያድርግ እንጅ ከባለፈው ሐምሌ ወር መጀመሪያ ጀምሮ ወደ አማራ እና አፋር ክልሎች ተስፋፍቷል። አንድ ዓመት የዘለቀው ጦርነት የኃይል ፍልሚያ ብቻ አለመሆኑን መንግሥትን ጨምሮ…

የጦርነቱ ፍፃሜ ወደ ድርድር ያመራ ይሆን?

በኢትዮጵያ አሁን እየተከካሄደ ባለው ጦርነት ህወሓት እያደረሰ ያለው ጥቃት ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሰ በመሄዱ ፍጻሜውን ለመተንበይ አዳጋች ሆኗል። ህወሓት በትግራይ ክልል መቀመጫውን ባደረገው የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት ላይ ጥቅምት 24/2013 ጥቃት ማድረሱን ተከትሎ፣ የተጀመረው ጦርነት እስካሁን በርካቶችን ለሞት፣ መፈናቀል፣ ለንብርት ውድመትና…

ኢትዮጵያ ከገጠማት ችግር እንዴት ትውጣ?

በሰሜኑ የኢትዮጵያ ክፍል ከአንድ ዓመት በፊት ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ(ህወሓት) በኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት ሰሜን ዕዝ ላይ ጥቃት በመፈጸሙ የተቀሰቀሰው ጦርነት፣ በአማራ እና በአፋር ክልሎች ተስፋፍቶ ቀጥሏል። መነሻውን ትግራይ ክልል ያደረገው ጦርነት ከሐመሌ መጀመሪያ ጀምሮ በአማራ እና አፋር ክልል የተወሰነ ሲሆን፣…

የጦርነቱ የአንድ ዓመት ጉዞ

በህወሓት እና በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ አስተዳደር መካከል የተፈጠረው ልዩነት ከቃላት ጦርነት ወደ ጦር መመዛዝ ከተቀየረ በሚቀጥለው ረቡዕ አንደኛ ዓመቱን ያስቆጥራል፡፡ በኹለቱ ኃይሎች መካከል የተፈጠረው ልዩነት ወደ ጦርነት የተቀየረው ጥቅምት 24/2013 ሲሆን፣ የተራዘመ ጦርነት ሆኖ እንደቀጠለ ነው፡፡ ጦርነቱ ከተጀመረበት ከትግራይ…

error: Content is protected !!