መዝገብ

Category: ሐተታ ዘ ማለዳ

ኮቪድ19 እና በድል የተደመደሙ ትንቅንቆች

ኮቪድ19 የተሰኘው ቫይረስ ዓለምን ማስጨነቁን አልተወም። መንግሥታት እንደ አገር፣ ሰዎችም እንደ ግለሰብ ያሰቡትና ያቀዱት ቀርቶ፣ ጥቁር እንግዳ ሆኖ በድንገት የተከሰተው ቫይረሱ፣ ሁሉንም ከእቅዳቸው አናጥፏቸዋል። የብዙዎችን ሕይወት ሲቀጥፍ፣ የአገራትን ኢኮኖሚ አስታሞ ማኅበራዊ ግንኙነቶችን አስታጉሏል። አሁንም አስጨናቂ የሞትና በቫይረሱ የመያዝ ዜናዎች እየተሰሙ…

ወቅታዊው የዓለም አጀንዳ

ኮቪድ19 የተሰኘው የኮሮና ቫይረስ ዓለምን እያሸበረ ይገኛል። ቻይና አዳዲስ የቫይረሱ ተጠቂዎች መመዝገብ ማቆሟንና በቫይረሱ የመያዝ ሁኔታ እንደቆመ በመግለጽ፣ ወደ መደበኛው ሕይወት ለመግባት እየተንደረደረች ትገኛለች። በአንጻሩ እንደ ጣልያን ያሉ አገራት ደግሞ በቫይረሱ የተያዙ ዜጎቿ ቁጥር ከእለት እለት እየጨመረ በሞት መጠንም ከቻይና…

መሬት ለአራሹ

የኢትዮጵያ ታሪክ ከሦስት ሺሕ ዓመት የሚዘልቅና የሚልቅ ነው። በእነዚህ ሁሉ፣ በምናውቃቸውም በማናውቃቸውም ዘመናት ታድያ የኢትዮጵያ ገበሬ ዝናብና በሬውን እያሞገሰና እያባበለ ሲኖር ነው የሚታወቀው። አንዳንዴ ተፈጥሮ ፊቷን ስታዞርበት ከሚያጋጥመው ድርቅና ረሃብ በላይ፣ በፖሊሲ፣ በስርዓትና በሕግ ሥም መሬቱን መነጠቁ ከሁሉም ሲያስከፋው ኖሯል።…

የሴቶች ጥያቄ እና የፌሚኒዝም አካሄድ በኢትዮጵያ

የሴቶች ጥያቄ እና የፌሚኒዝም አካሄድ በኢትዮጵያ   ስለሴቶች ስኬትና መልካም ዜና ከተሰማበት ጊዜ ይልቅ፣ ስለደረሰባቸው በደል የሚነሳበት ጊዜ ይልቃል። አንዳንዶች እንደውም፣ ‹የሴት ጥቃት የማይሰማበት ቀን ናፈቀን› እስኪሉ ድረስ ደስ የማይሉ ክስተቶች ይደመጣሉ። ይህ ስረዓት የጣሰ በደል ሆኖ፣ በመደበኛ ሕይወት ደግሞ…

ኢትዮጵያ – በድኅረ አድዋ ድል

የአድዋ ድል ዘንድሮ 124ኛ ዓመቱን ይዟል። ድሉ መጀመሪያ ይሰጠው ከነበረው ግምትና በብዙኀኑ ከነበረው እሳቤ አሁን ከ124 ዓመታት በኋላ ብዙ ለውጦችን ሊያሳይ እንደሚችል እሙን ነው። እንደውም ዛሬ ዛሬ ሌላ መልክ የያዘ ይመስላ። ይህም ‹የአድዋ ድል የማን ነው› የሚል ጥያቄን ያስነሳ ሲሆን፣…

ገንዘቡ የት ገባ?

የምጣኔ ሀብት እስትንፋስ የሆነው የጥሬ ገንዘብ እንቅስቃሴ ፍጥነትና መጠን ለገንዘብ ባለሞያዎች መነጽር ነው፤ የአንድ አገርን ኢኮኖሚ የሚያዩበት። ከቅርብ ወራቶች ወዲህ በኢትዮጵያ ከፍተኛ የሆነ የገንዘብ እጥረት በግልጽ እየተስተዋለ ይገኛል። ሁኔታውን ከገንዘብ ባለሙያዎች አልፎ ‹‹ከኹለት ሺሕ ብር በላይ ከሒሳባችሁ አታወጡም›› ወደሚሉ ባንኮች…

የተዘነጋው የሕጻናት ዓለም – በጉዲፈቻ መነጽር

ምርጫ ካርድ ወስደው ለፓርቲዎች ድምጽ የመስጠት እድሜ ላይ አልደረሱም። እንደ ብሔር ‹ተጨቁነናል› ብሎ የሚሟገትላቸው፣ እንደ ጾታ ‹መብታችን ይከበር› ብሎ የሚጮኽላቸው አክቲቪስት ነን ባይ ተወካይ የላቸውም። የጣሏቸው አዋቂዎች ሆነው ድምጽ እንዲያሰሙላቸው የሚጠበቁትም እነዛው አዋቂ የተባሉ ሰዎች ናቸው። መንግሥትም፣ ማኅበረሰብና አገርም የሕጻናትን…

ኢትዮጵያ፡ ከድሃም ደሃ

ኻያ ብር ብቻ በአሁኑ የኢትዮጵያ ሁኔታ ለአንድ ኢትዮጵያዊ ምን ምን ሊያደርግለት ይችላል? የኢትዮጵያ መንግሥት በተለያዩ ምክንያቶች ይህ ብር ለአንድ ሰው የእለት ወጪ ሊሸፍን እንደሚችል አድርጎ የተናገረበት አንድ ወቅት ነበር። በዚህም ከድህነት ወለል በታች የሚኖሩ ዜጎች ብዛት ከ23 በመቶ እንደማይዘል ተደርጎ…

የኢትዮጵያ ሕዝብ ቁጥር ዕድገት – ሀብት ወይስ ስጋት?

መንገዶች፣ የገበያ ቦታዎች፣ ከከተማው ውጪ ጉዞ የሚደረግባቸው የአውቶብስ መናኽሪያዎች፣ የእምነት ተቋማት ወዘተ ከእለት እለት የሚንቀሳቀሱባቸው ሰዎች ብዛት እየጨመረ ነው። አዲስ አበባን ጨምሮ ጥቂት የማይባሉ ከተሞችም ፍልሰትን የሚያስተናግዱ በመሆኑ፣ ግርግሩና መጨናነቁ ሕዝብ እየበዛ ለመሆኑ ማሳያ ሆነዋል። ባለሙያዎች በሰጡት ትንበያ መሠረት ደግሞ…

የምርጫው ዋዜማ የቤት ሥራዎች

በተያዘው አመት ይካሄዳል አካሄድም በሚሉ ሁለት ክርክሮች መካከል የነበረው የ2012 አገር አቀፍ ምርጫ በመጨረሻም ነሃሴ 10 እንዲካሄድ በቀረበው ረቂቅ የግዜ ሰሌዳ መሰረት መካሄዱ እሙን ሆኗል። ምንም እንኳን ሰሌዳው ገና ባይፀድቅም ይህ ዜና መሰማቱን ተከትሎ የተለያዩ ጥያቄዎች ሲነሱ ተደምጠዋል። የአዲስ ማለዳዋ…

”በእምነት ላይ የነገሠው የ‹ነብይነት› ለምድ

ሰዎች ትክክለኛውን መንገድ ያሳዩናል፣ ቅዱሱን የእግዚአብሔር ቃል ያስተምሩናል፣ በትክክለኛውም መንገድ ይመሩናል ባሏቸው እና ራሳቸውን ‹‹ነብያት›› ብለው በሚጠሩ ግለሰቦች ግፍ ሲፈጸምባቸው እና እንባቸውም በአደባባይ ሲፈስ መታዘብ ከጀመርን ዋል አደር ብለናል። በዚህም ረገድ በእነዚህ ራሳቸውን ከፈጣሪ የተላኩ ‹‹መልዕክተኞች›› ወይም ‹‹ነብያቶች›› ብለው በሚጠሩ…

ገበያ መር የውጭ ምንዛሬ፡ በእሳት ጨዋታ?

የዛሬ አራት ወራት በፊት የብሔራዊ ባንክ ገዢ የሆኑት ይናገር ደሴ መንግስት የውጭ ምንዛሬ ስርዓቱን ገበያ-መር ለማድረግ ማቀዱን ይፋ ያደረጉት። በወቅቱ ጉዳዩ የብዙዎችን ትኩረት ባይስብም መንግስት ከአይኤምኤፍ፣ ዓለም ባንክ እና ከሌሎች የልማት አጋሮች ወደ ዘጠኝ ቢሊየን ዶላር ማግኘቱን ይፋ ማድረጉን ተከትሎ…

ቸልታ ያለባበሰው ኤች አይ ቪ

ኤች አይ ቪ ኤድስ በኢትዮጵያ እንዲሁም በዓለም ደረጃ እጅግ አሳሳቢ ደረጃ ላይ ደርሶ የነበረበት፣ የበርካታ ወጣቶች ሕይወት እየረገፈ የነበረበት ጊዜ ካለፈ ብዙ ዓመታት የተቆጠሩ ይመስላል። ነገር ግን ባለሥልጣናት፣ የኪነጥበብ ሰዎች፣ ተጽእኖ ፈጣሪ የሆኑ ግለሰቦች ሳይቀሩ በጋራ ‹ማለባበስ ይቅር› ‹መላ መላ›…

ምላሽ የናፈቀው የብሔር ጥያቄ

የፊታችን ሰኞ፣ ኅዳር 29 የብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀን ታስቦ/ተከብሮ ይውላል። ዋለልኝ መኮንን የብሔር ጥያቄን በይፋ ካነሳም ግማሽ ምዕተ ዓመታት ማስቆጠሩን መነሻ በማድረግ በቅርቡ በሸራተን ሆቴል ውይይት መደረጉ ይታወሰል፤ ምንም እንኳን ከዛ በፊት አንዳንድ የብሔር እንቅስቃሴዎች በተደራጀ መልኩ ይደረጉ እንደነበር ቢነገርም።…

የፖለቲካው አዲስ መታጠፊያ

የባለፉት ጥቂት ሳምንታት የኢትዮጵያ ፖለቲካ አያሌ አዳዲስ ክስተቶችን በማስተናገድ ላይ ይገኛል፤ ጋዜጠኛና የሰብዓዊ መብት ተሟጋች እስክንድር ነጋ ከጥቂት ወራት በፊት ያቋቋመውን የአዲስ አበባ የባላደራ ምክር ቤት ወደ ፖለቲካ ፓርቲነት እንደሚቀይረው ከዋሽንግተን ዲሲ ተሰምቷል፤ የፖለቲካ ተንታኝና አክትቪስት ጃዋር መሐመድ በበኩሉ በመጪው…

የፍትህ ዘርፉ ማሻሻያዎች ከየት ወዴት?

በኢትዮጵያ ዴሞክራሲያዊ የሆነ ህገ መንግስት ከተተገበረ በኋላ ዜጎች የተጎናፀፏቸውን ሰብአዊ እና ዴሞክራሲያዊ መብቶች ባግባቡ እንዲተገበሩ ለመጠየቅ ብዙ አመት አልፈጀባቸውም። ታዲያ አንዴ ሞቅ አንዴ ቀዝቀዝ ሲል የቆው የመብቶች ጥያቄ በተለይ በ1997 ከተካሄደው አገር አቀፍ ምርጫ እና እሱን ተከትሎ በመላው ኢትዮጵያ በሰፊው…

ግባቸውን ያልመቱት ጥቃቅን እና አነስተኛ ተቋማት በአዲስ እይታ

የጥቃቅን እና አነስተኛ ተቋማት አደረጃጀት ፖሊሲ ለበርካታ ዓመታት ሲሠራበት ቆይቷል። ለወጣቶች የሥራ እድል የመፍጠር ዓላማ ያለው ይኸው አሠራር፤ ሥያሜውም በብዙዎች አእምሮ ታትሞ ቀርቷል። ይሁንና የታሰበለትን ያህል ስኬት አላመጣም ብለው የሚሟገቱ አሉ። ከዘርፉ ባለሙያዎች ባሻገር በአደረጃጀቱ ውስጥ ሥራ ለማግኘት ሞክረው ያልተሳካላቸው…

ነገረ ታሪክ ዘኢትዮጵያ ከዛሬ የሚያዘናጋ ከነገ የሚያዘገይ

በኢትዮጵያ ፖለቲካ እንቅስቀሴ ውስጥ ታሪክ ዋነኛ የፖለቲካ ተዋስኦ ሆኖ ወጥቷል። ከአኩሪ እና በጎ ታሪካችን በላይ መጥፎው ታሪካችን ትኩረት ተሰጥቶት ከመነጋገሪያነት እና መጨቃጨቂያነት በላይ የግጭት መንስዔ መሆኑ የአደባባይ ምስጢር ነው። ታሪክ በራሱ ምንድን ነው ከሚለው በመጀመር የታሪክ አዘጋገብና ፋይዳውን፣ ታሪክንና ኢትዮጵያን፣…

የኢትዮጵያ እና የግብጽ ፍጥጫ

ለዘመናት ግብጽንና ኢትዮጵያን ሲያወያይ፣ ሲያነጋግር ብሎም ጦር ሲያማዝዝ የከረመው ነገረ አባይ፤ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ደግሞ መልኩን ቀይሮ የወንዙን ተፋሰስ መሰረት አድርጋ ኢትዮጵያ እየገነባች ያለችው ታላቁን የሕዳሴ ግድብን ማዕከል አድርጓል። በአገራቱ መካከል በተናጠልና እንዲሁም ሱዳንን በማካተት የሦስትዮች ውይይትና ድርድር ሲደርጉ በርካታ…

መፍትሔ ያልተገኘለት የመዲናይቱ የትራንስፖርት ችግር

ጠዋት እና ማታ በአዲስ አበባ ጎዳናዎች ላይ ትራንስፖርት ፍለጋ የሚሰለፉ የመዲናዋን ነዋሪዎች መመልከት በከተማዋ የትራንስፖርት ችግር ስለመኖሩ ያሳብቃል። በየእለቱም መምጣታቸውን እንኳን እርግጠኛ የማይሆኑባቸውን የብዙኀን ትራንስፖርት አማራጮች ለረዥም ደቂቃዎች በተስፋ ቆመው ይጠባበቃሉ። አብዛኛዎቹም በሰዓት ገደብ የሚንቀሳቀሱት ተማሪዎች እና ሠራተኞች ናቸው። ከጊዜ…

ልማታዊ መንግሥት ከየት ወዴት

ኢትዮጵያ የልማታዊ መንግሥት ፖሊሲን ባለፉት 15 ዓመታት ተግባራዊ አድርጋ ስትከተል ነበር። ፖሊሲው በተለያዩ የዓለም አገራት በአንድ በኩል ለኪሳራ ሲዳርግ፤ አንዳንድ አገራት ደግሞ ኢኮኖሚያቸውን በእጅጉ እንዲያሳድጉ እድል ፈጥሮላቸዋል። በዚህ ልዩነት ምክንያት ልማታዊ መንግሥት-መር የሆነ የምጣኔ ሃብት ፖሊሲ፣ የኢኮኖሚ ዕድገት ከማምጣት፣ የኢንዱስትሪ…

ኢሬቻ የምርቃትና የምስጋና ገበታ ባሕል ወይስ ሃይማኖት?

በትላንትናው ዕለት የአዲስ አበባ ጎዳናዎችና አደባባዮቿ በጥቁር፣ ቀይና ነጭ ቀለማት ባንዲራዎች አሸብርቋል። የኦሮሞ ወጣት ወንዶች በየመንገዱ እየጨፈሩ ጎዳናውን አድምቀውት ውለው አምሽተዋል። በዛው መጠንም የአዲስ አበባ ጎዳናዎች በጥብቅ የፀጥታ ቁጥጥር ሥር ወድቀዋለ፣ የጸጥታው ቁጥጥርም መደረግ የጀመረው ከረፋድ ጀምሮ ነበር። ዛሬ በአዲስ…

ከኢሕአዴግ እስከ ኢብፓ፡ አገራዊ አንድምታ

በኢትዮጵያ የፖለቲካ ኀይሎች ታሪክ ለሦስት ዐሥርት ዓመታት አራት የብሔር ድርጅቶች ግንባር በመፍጠር ኢሕአዴግ በሚል ሥያሜ የሚንቀሳቀሰው ስብስብ ረጅም የግንባርነት ታሪክ አስመዝግቧል። ከአራቱ አባል ድርጅቶች ሦስቱን እንዲሁም ሌሎች አጋር የሚላቸውን አምስት ድርጅቶች ጨምሮ የኢትዮጵያ ብልጽግና ፓርቲ በሚል የዳቦ ሥም በቅርቡ ብቅ…

“አድብቶ ገዳዮቹ” ተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች

እምብዛም የግንዛቤ ማስጨበጥ ሥራዎች ሲሠራባቸው የማይስተዋሉት ነገር ግን እንደዘበት በዕለት ተዕለት ሕይወታችን በመዲናችን ሕዝብ በብዛት በሚተላለፍበት አደባባዮችና ጎዳናዎች ጥግ ይዘው በሚኒባስ ከወጪ ወራጁ እርዳታ የሚያሰባስቡ የኩላሊት፣ የደም ካንሰር ወይም የልብ ሕሙማንን መመልከት የተለመደ ነው። እነዚህና ሌሎች ተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች በዓለማችን…

“መማር ያስከብራል”ን ከዙፋኑ ማን አወረደው?

በሚቀጥለው ሳምንት ሰኞ፣ መስከረም 12 አብዛኛው የአንደኛና የኹለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ፣ በወሩ የመጨረሻ ሳምንታት አብዛኞቹ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የአዲሱን ትምህርት ዘመን መጀመር እንዲሁም በቅርቡ ይፋ የተደረገውን የትምህርትና ሥልጠና ፍኖተ ካርታ መነሻ በማድረግ የአዲስ ማለዳዋ ሊድያ ተስፋዬ “መማር ያስከብራል?” ብላ…

“2012 ኢትዮጵያ ወዴት?”

ኢትዮጵያ ከ2008 ጀምሮ የሕዝባዊ አመጽ በርትቶባት “ነባሩን” ኢሕአዴግ “በአዲሱ” ኢሕአዴግ እንዲተካ በማስገደድ ከመጋቢት 2010 ጀምሮ በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የሚመራው አስተዳደር ሥልጣነ መንበሩን ተረክቧል። የአመራር ለውጡን ተከትሎ ለብዙዎች ተስፋ የፈነጠቀ ሁኔታ ተፈጥሯል፤ የኋላ ኋላም ተስፋን ያጠየሙ ብሎም ያጨለሙ ነገሮችም…

ትውስታ ዘ ማለዳ 2011

ኢትዮጵያ በ2011 በርካታ ኩነቶችን አስተናግዳለች። ከዓመቱ ውስጥ በተለይ ደግሞ የመስከረምን ያክል ብዙ ክስተቶች የተፈጸሙበት ወር አልነበረም። 2011 አንዳንዶችን በተስፋ የሞላ፤ ሌሎችን በሥጋት የዋጠ። አንዳንዶችን በተስፋና በሥጋት ዥዋዥዌ ያንከራተተ ሆኖ ሊያልፍ የቀናት ዕድሜ ብቻ ቀርተውታል። የአዲስ ማለዳው ኤፍሬም ተፈራ የዓመቱን ዐበይት…

ኮንትሮባንድ የሚያባትታት አገር

ሕገወጥ ንግድ (‘ኮንትሮባንድ’) በሁሉም የኅብረተሰብ ክፍል ላይ በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ ተጽዕኖ ስለማሳደሩ በመሬት ላይ ያሉ ማስረጃዎችን በማሳያነት መጥቀስ ይቻላል። ለመሆኑ ኮንትሮባንድ እንዴት ይከወናል? በአገር ላይየሚያሳድረውስ ተጽዕኖ ምንድን ነው? ሲሉ የአዲስ ማለዳዎቹ ሳምሶን ብርሃኔ እና አሸናፊ እንዳለ መረጃዎችን አሰባስበው፣ የኮንትሮባንድ ተዋናዮችን፣…

ምርጫ 2012ና ስጋቶች

ምርጫ 2012 መቃረቡን ተከትሎ የፖለቲካ ፓርቲዎችና ምሁራን ምርጫው ጊዜውን ጠብቆ ይካሄድ ወይስ አይካሄድ በሚለው ዙሪያ ሐሳብ ሲሰጡ የቆዩ ቢሆንም የጉዳዩ ዋና ባለቤት የሆነው ሕዝብ ግን “ፍላጎቱ ምንድ ነው?” የሚለው ግን ያለተዳሰሰ ሆኖ ቆይቷል። አዲስ ማለዳ በማህበራዊ ትስስር ገፆቿ አማካኝነት ከ3ሺህ…

አልቀመስ ያለው ኑሮ

ለዓመታት በአገሪቱ የታየው የምግብ ሸቀጦች ዋጋ መናር ዕለት ተዕለት እየጨመረ መጥቶ፣ የሚሊዮኖችን ህልውና በመፈታተን ላይ ይገኛል። የምግብ ነክ ሸቀጦች የዋጋ ግሽበት፣ የምንዛሬ እጥረት፣ የትምህርት ቤት ክፍያዎች ማሻቀብና ሌሎችም ማኅበረሰቡን ሰቅዘው ከሚገኙት ችግሮች መካከል የሚጠቀሱ ናቸው። የገንዘብ የመግዛት አቅሙ ከጊዜ ወደ…

This site is protected by wp-copyrightpro.com