Wasaaradda Beeraha ayaa wargeyska news morning u sheegtay in cudurka wagga uu ka dhacay dalagga qamadiga ah ee 158 degmo.
Wasaaraddu waxay ku wargelisay in cudurka daxalka qamadiga uu ka dhacay deegaanada Koonfurta, Sidama, Axmaarada, Benshagul Gumz iyo deegaanada Oromia iyo Soomaalida oo dhan in ka badan 399 kun oo hektar oo qamadi aan la beerin.
Layneh Nigusaye oo ah madaxa ilaalinta dhirta ee wasaaradda beeraha ayaa sheegay in ilaa hadda la sameeyay 308,000 oo litir oo kiimiko ah si looga hortago cudurkan, waxaana uu sheegay in aysan jiri doonin wax khasaare ah oo soo gaaraya. Sidoo kale, mas’uulku wuxuu sheegay in dhul ka badan 387 kun oo hektar lagu ilaalinayay buufin kiimikaad ah, balse wuxuu tilmaamay in qiimaha kimikadu ay qasab tahay inay cadaadis saarto beeralayda.
Layneh waxa uu xusay inay wadaan daraasad lagu ogaanayo inta uu le’eg yahay waxyeelada uu cudurku u geystay midhaha, taas oo la ogaan doono marka ay khubaradu dhameeyaan daraasadda. Marka laga soo tago buufinta kiimikada, waxaa la muujiyay in xaqiiqda ah in beeraleydu ay isticmaaleen noocyada qamadiga u adkeysi leh, ay hoos u dhigtay khasaaraha.
Mas’uulkan ayaa xusay in beeraleyda ay diy
aar garow ugu jireen maadaama uu cudurku horay u jiray, marka laga reebo meelaha qaar oo aysan dhibaato amni ka jirin, balse kiimikadu ay qaali ahayd oo meel walba gaartay.
Isagoo xusay in Kiimikada lagu buufiyo marka ay soo baxaan calaamadaha cudurka, wuxuu sheegay in faafitaanka cudurka ee gobollada ay la xiriirto balaadhka maqaarka iyo beerashada qamadiga.
Wuxuu tilmaamay in cudurkan uu ka dhacay dhul ka badan 372 hektar oo dhulka Oromada ah, halka deegaanka Benshangul Gumz uu ka dhacay dhul aad u yar. Waxaa la sheegay in sababta cudurkan ay u badan tahay soo noqnoqoshada dalagyada, sidaa awgeed wareegtada dalagga ay door bidayso in lagu buufiyo kiimikaad si looga hortago cudurka.
Waxaa la soo jeediyay inay jiraan cudurro kale, waxaana la sheegay in cudurka “Erfozaren” uu noqon karo cudur kale oo halis ah oo qamadi ah sanadka soo socda. In kasta oo uu cudurkani hore u jiray, haddana astaamihiisa waxa ay ka muuqdaan gobollo kala duwan, waxaana la ogaaday in uu aad u daran yahay.
Sida ay sheegtay wasaaraddu, waxa hore loogu fiirsaday qorshaha lagu beerayo qamadi waraabka ah oo baaxad leh xilliga xagaaga.
Arrintaan, ayaa waxaa la tilmaamay in kiimikooyinka la siin doono beeralayda iyadoo loo marayo ururada.
Dhinaca kale waxaa la tilmaamay in la bilaabay ka hortagga Shimbirka Grisa oo ku caan baxay waxyeelada weyn ee dhanka Beeraha.
Si gaar ah waxaa la sheegay in ay ka howlgalaan deegaanada Oromia (Rift Valley area) iyo Amahara (Aagga Shewarobit) marka ay degaanadu qalalaan ayaa la ogaaday in ay la kaashaneyso Hay’adda ka hortagga Ayaxa ee Bariga Afrika.
waxyeelada ay gaysteen shimbiraha grisa.
Waxaa la sheegay in xilliga dalaggu soo go’o in ka badan 100 milyan oo kintal oo sarreen ah la soo saaro.


