Faafitaanka cudurka HIV ee Addis Ababa ayaan sidii la rabay loo yareyn la yahay.

0
452

Waxaa la sheegay in faafitaanka cudurka HIV/AIDS ee Addis Ababa aan sidii loo baahnaa loo dhimin.  Xafiiska caafimaadka ee Addis Ababa ayaa ku dhawaaqay in tirada kiisaska fayraska aysan hoos u dhicin tobankii sano ee la soo dhaafay.

Cudurka HIV/AIDS-ka ee magaalada Addis Ababa ayaa ah 3.2 boqolkiiba, taasoo la sheegay inay tahay tan ugu sarreysa gobolka.

Agaasimaha Agaasinka Jawaabaha Qaybaha Kala Duwan ee Xafiiska Caafimaadka Addis Ababa Felekech Andarge ayaa u sheegtay wargeyska Addis Maleda in faafitaanka Virus-ka Caasimaddu aanu kor u dhaafin tobankii sano ee la soo dhaafay, balse aanu hoos u dhicin.

Taasi waxay keentay in daacuun caloolaha iyo masiibooyinka kale ee dad-ku-tagga ah ee dalka ka jira ay soo jiitaan indhaha bulshada, iyadoo sheegtay in hay’adaha kala duwan ee dawliga ah iyo kuwa gaarka loo leeyahay, ururada bulshada iyo kuwa samafalayaasha ah ay ku kooban yihiin dadaallada lagu yareynayo fiditaanka cudurka.

Agaasimuhu waxa kale oo uu sheegay in ay jirto habacsanaan dhanka warbaahinta ah oo arrintan wax lagaga qabanayo, iyadoo sheegtay in haddii ay sii socoto dayacaadda Hay’adaha iyo Bulshada ku shaqada leh uu dib u soo noqon karo faafitaanka Fayraska.

Waagii hore waxaa la sameeyay isku xirka bulshada iyo abaabulka lagu yareynayo fiditaanka, balse hadda waxaa meesha ka baxay faraq weyn.

Hadda, 107,000 oo qof oo ku nool Addis Ababa ayaa fayraska dhiigooda ku jira, kuwaas oo in ka badan 62 boqolkiiba ay yihiin haween.

Waxaa lagu qiyaasaa in 14% dhammaan kiisaska fayraska laga qaado hal waalid oo mid kale u gudbiyo.

Natiijo ahaan, darawallada masaafo dheer, maxaabiista iyo dadka u dhaqdhaqaaqa ayaa ka mid ah kuwa ugu badan ee ay dhibaatadu saameysey, iyo gabdhaha jirkoda ka ganacsada ayaa si gaar ah khatar ugu jira, ayay tidhi.

Heerarka cusub ee qalalka ayaa aad ugu sarreeya dumarka, gaar ahaan dhallinyara, gaar ahaan kuwa ay da’doodu ka yar tahay 24 jir, ayaa si gaar ah u nugul.

Cudurku HIV/AIDS  wuxuu si gaar ah ugu ba’an yahay haweenka, kuwaas oo u arka galmada inay tahay wax ay ku kasbadaan nolol maalmeedkooda, cadaadiska ragga iyo faraxumaynta galmadana ay tahay arrin kale.

“Haweenka waxaa la siin doonaa tababar dakhli-abuur iyo, haddii ay suurtagal tahay, lacag bilaabista si aysan mar dambe u qaadin fayraska,” ayay tiri.

Si kastaba ha ahaatee, ma aysan sheegin inay dhibaato ka jirto qaybinta cinjirka galmada ee meel kasta.  Laanta Addis Ababa ee DKT Itoobiya ayaa dhankeeda subaxnimadii u sheegtay wargeyska Addis maleda in hay’adda caddaynaysa isticmaalka kondhomka ay tahay in dib loo dhigo, isla markaana la hagaajiyo, maadaama magaalada lagu qaybiyey.

Fayraskan ku baahay magaalada Addis Ababa ayaa la sheegay inuu yahay kan labaad oo kaliya marka loo eego gobolka Gambella.  Waxaa lagu qiyaasaa in cudurku uusan gaarin celceliska qaranka ee 0.9, laakiin waxaa hubaal ah in loogu yeero cudur faafa.

Faafida fayraska sannadkii hore waxa ay ahayd 3.4, waxaana la mid ah heerka is beddelka ee tobankii sano ee u dambeeyay


አዲስ ማለዳ Febraayo 26 2014 No 37

መልስ አስቀምጡ

Please enter your comment!
Please enter your name here