wargeyska Addis Maleda ayaa dadka deegaanka u xaqiijisay in kadib dagaalkii 3-aad ee dhawaan dhacay, laga bilaabo Isniinta Ogosto 23, 2014 laga bilaabo maanta oo isniin ah la hakinayo dhamaan adeegyadii bangiyada ee magaalooyinka kala duwan ee Waqooyiga Wolo.
Sidaas darteed, waxaa la sheegay in dhammaan bangiyada Woldia, Wuale, Sirinka, Mersa iyo Urgesa oo ay ku jirto magaalada Kobo oo uu dagaalku waxyeello ka soo gaaray aysan wax adeeg ah bixin ilaa waqtiga warbixintan la qorayo (in ka badan) afar maalmood).
Sida uu sheegay qof ka mid ah dadka ku dhaqan magaalada Woldya, waxaa magaalada ka hakaday adeegyadii baananka ee magaalada tan iyo maalintii isniinta, sabtidiina waxa ay si uun u shaqaynayeen oo ay siiyeen hal qof ilaa laba kun oo birr.
Si kastaba ha ahaatee, inkasta oo Bangiga Abay uu furnaa Arbacadii, haddana isla markiiba waxa la xidhay markii dadku ay carareen iyagoo aan wax lacag ah siin, sida ay sheegeen.
Waxa uu intaasi ku daray “Waxay yidhaahdaan lacag ma hayno, markaa waxaanu geynay magaalada Dese.” Waxa uu xusay inay jiraan baanan ay ku raran yihiin Computero iyo agab kale oo ay geeyeen magaalada Dese.
“Inkasta oo aanan garanayn waxa ay maskaxda ku hayaan (bangiyadu), uma malaynayno inay wax dhibaato ah la kulmi doonaan haddii ay furaan,” ayay yiraahdeen.
“Ma garanayno goorta baananku shaqada bilaabi doonaan. Waxa uu tilmaamay inkastoo maamulka magaalada uu Arbacadii amar ku bixiyay in hay’adaha dowliga ah iyo kuwa gaarka loo leeyahay ay shaqada bilaabaan, haddana maalintii xigtay ma jirin hay’ad xafiis ka furtay marka laga reebo koronto.
Si kastaba ha ahaatee, tan iyo maalintii Khamiista, dhaq-dhaqaaqa magaaladu wuxuu u muuqdaa mid xasiloon, ayuu yidhi, isaga oo intaa ku daray in dadkii u dhacay deegaanka ay dib u soo laabanayaan, xafiisyadii dawladdana ay qayb ka mid ah fureen.
Waxa uu xusay in tan iyo maalintii Khamiista ee Bajaajta iyo gaadiidkii kaleba ay dib u soo laabteen, goobihii ganacsigana ay furmeen, isla markaana dhaq dhaqaaqa magaalada uu aad u wanaagsan yahay, wuxuuna xusay in dhawaqa hubka culus ee laga maqlayay agagaarka degmada Woldya sidoo kale aan maanta la maqlayn.
Dhinaca magaalada Lalibela, sida uu sheegay maayar ku xigeenka koowaad ee maamulka caasimadda, Tesfa Habte, waxaa maanta oo isniin ah hakad ku yimid adeegga, ka dib markii lacag la’aan soo food saartay baananka.
Sidan oo kale markii la soo gudbiyay su’aal ku saabsan mushaar la’aanta shaqaalaha dowladda ayaa waxa ay kala hadleen maamulayaasha bankiyada oo ay u faah faahiyeen isku daygii lagu xalin lahaa dhibaatada jirta.
Dad badan ayaa macmiil ka ah bangiyada ganacsiga oo bangigu yidhi haddii baabuur la ii qoondeeyo meel kale lacag baan ka keenayaa oo adeeg baan bixinayaa.
Si kastaba ha ahaatee, waxay tilmaameen in lacagtaas dib loo soo celiyay Arbacadii, isla markaana ay ku baxday adeegyadii Khamiista, ka dib markii ay lacagtaasi dhammaatay maalintii, isla markaana ay Bangiyada hibret iyo amhara bang bilaabeen Khamiistii, marka laga reebo Bangiga Abay oo si ku-meel-gaadh ah u xidhan.
dhaqaale la’aan.
Waxa ay xuseen in macaamiishu ay helayaan adeeg qasab ah oo gaaraya ilaa shan kun oo birr, balse aysan ku filneyn, balse laga shaqeynayo sidii loo xasilin lahaa.
Waxa uu soo ururiyay shaqaalaha rayidka ah iyo madaxda, waxaana uu sheegay in maadaama Jeneraalada la siiyay xog dhab ah oo ku saabsan sida ay wax u socdaan in shaqaalaha dowladda ay gudan karaan shaqadooda, shacabkana la dejiyo.
Sidoo kale, waxaa dhowr maalmood hakad ku jiray adeegyadii bangiyada ee magaalada Desem ee xarunta gobolka Koonfur Wolo, iyadoo la og yahay in bangiyada ay billaabayaan adeeg bixinta wixii ka dambeeya Arbacada.
Si kastaba ha ahaatee, waxaa sidoo kale la xusay in safaf aad u badan ay ku jireen dad ka walaacsan dagaalka magaalada ka soo galaya ee ka imaanaya Woldya iyo deegaano kale.
Waxa lagu sheegay in lacagta ugu badan ee qofku la bixi karo aanay ka badnayn laba kun.
Dadka deegaanka ayaa sheegay in dhibaato asaasi ah ay na soo wajahday maadaama aan la isticmaali karin lacagaha bankiga lagu shubo.
Xiligan adag ee ay ku jiraan xidhitaanka Bangiyada waxa ay sii kordhinaysaa dhibaatada haysata muwaadiniinta, waxaana lagu dhaliilaa hay’adaha in ay joojiyaan adeegyadii ay u hayeen iyaga oo ku sababeeyay in ay ka dhamaatay lacag iyo cudur daar kale.
አዲስ ማለዳ Ogosto 28 2014 No 64


