Weli waxaa jira shaqaale cabasho qaba
Degmada Melo Gada oo ka tirsan gobalka Goofa ee deegaanka koofureed ayaa waxaa ay sheegtay in 119-ka shaqaale ee shaqada laga eryay ay ka mid ahaayeen shaqaale sitay warqado aqoonsi oo been abuur ah.
Madaxa maamulka degmada Melo Gada Fikre Abebe ayaa wargeyska Addis Maleda u sheegay in shaqaale aan tiradooda la cayimin laga eryay, isla markaana cadeymo ay heleen oo ku saleysan cabashadooda dib loogu celiyay shaqada.
119 shaqaale ah ayaa shaqada lagaga eryay warqad qoraal ah oo la qoray 27/06/2014, iyadoo lagu sheegay in 208 shaqaale ah oo ka shaqaynayey degmada lagu helay waraaqo waxbarasho oo been abuur ah oo ay sameeyeen guddi khubaro ah oo ka soo jeeda deegaanka iyo degmada.
Si kastaba ha ahaatee, shaqaalaha shaqada laga eryay, ayaa waxaa si joogto ah cabashadooda u soo gudbiya shaqaale haysta shahaadooyinkooda waxbarasho, waxaana ka mid ah shaqaale ay cabashadooda ka aqbaleen guddiga cabashooyinka oo dib ugu soo laabtay shaqada, sida uu xaqiijiyay Fikre.
Xildhibaan Fikre oo la weydiiyay sida loogu kalsoonaan karo hannaanka xaqiijinta cadeymaha, ayaa sheegay in guddigu uu dadaal badan u galay sidii loo xaqiijin lahaa xitaa qiimeynta shahaadooyinka.
Sidoo kale, waxa uu xusay inay jirto habacsanaan dhanka shaqada ah oo guddigaasi u qaabilsaneyd xaqiijinta xogta marka cadeymaha la xaqiijiyo cabashooyinka jira.
Si kastaba ha ahaatee, wuxuu sheegay, in tani aan loo samayn si ula kac ah, laakiin sababtoo ah waxay ahayd lagama maarmaan in la isticmaalo habab adag si loo xaqiijiyo macluumaadka.
Tusaale ahaan, wuxuu sheegay inay jiraan shaqaale isku daray cadeymo been abuur ah iyo cadeymo dhab ah, wuxuuna sheegay inuu isku dayay inuu baaritaan ku sameeyo intii suurtagal ah ka hor inta uusan tallaabo qaadin.
Weli waxaa jira shaqaale ka tirsan degmada oo sheegay in si cadaalad darro ah shaqada looga eryay, waxayna sheegeen in cabashadooda aan wax laga qaban saddexdii bilood ee la soo dhaafay.
Sannadkii 2011-kii markii gobalka Gamo Goofa loo kala qaybiyay labo aag oo la kala yiraahdo Gamo iyo Gofa ayaa laga soo wareejiyay degmada Melo Koza oo loo wareejiyay degmada Mele Gada.
Asmelash, waxa uu sheegay inuu shahaadada koowaad ee jaamacadda ka qaatay kulliyadda Paradise ee magaalada Shaashemene, isagoo sheegay inuu ka shaqaynayo sidii hoggaamiye kooxeed oo ku saabsan hannaanka shaqo ee hanti dhawrka iyo kormeerka xafiiska maaliyadda ee degmada Melo Gada.
Si kastaba ha ahaatee, dadka dib u soo laabtay ee sheegtay in warqad loo soo diray 27/06/2014 oo aan la waydiin in ay wax sharraxaad ah ka bixiyaan arrintan ayaa sheegay in inkasta oo aan gudbiyay dacwad aan ku caddaynayo in aqoonsigoodu sax yahay, haddana wax jawaab ah kama helin weli.
Waxa ay sheegeen in aan la siin Mushaarkii ay ku shaqeynayeen bishii June ee shaqada laga eryay.
Sida uu sheegay qof kale oo ka cabanayay oo lagu magacaabo Gebreab Ayalew, waxa ay ka qalin jebiyeen kuliyada farsamada gacanta iyo farsamada ee Saula oo ay ka soo qalin jabiyeen heerka 4aad ee sahanka, isla markaana ay ka shaqaynayeen xirfadlayaal ka tirsan dawladda hoose ee degmada.
Hase yeeshee waxay sheegeen in la dhimay mushaarkii ay qaadan jireen, isla markaana laga dhigay wax ka yar qof ay isku boos ka wada shaqeeyaan, isla markaana ay ka khibrad yar yihiin iyaga.
Arintan ayay ka cabanayaan, waxayna sheegeen in shaqada looga eryay shaqaale kale, sababo la xiriira shahaadooyin waxbarasho oo been abuur ah.
Fikre oo ka hadlayay dadka cabashada soo gudbiyay oo aan laga jawaabin ayaa sheegay in maadaama howsha baaristu ay waqti qaadato, dhammaan cabashooyinka laga jawaabayo.
“Shaqaalaha lagu helo shahaado waxbarasho oo been abuur ah waxaan diyaarineynaa in aan mushaar siinno, si loo helo mushaaraadkii ay qaateen ilaa inta shaqada laga ceyriyo, isla markaana laga qaado tallaabo sharciga waafaqsan” ayuu yiri Fikre oo la weydiiyay mushaaraadkooda maadaama ay cabashada soo gudbiyeen aan la bixin.
አዲስ ማለዳ Oktoobar 19 2015 No 72


