Waxa la sheegay in meelo muhiim ah oo degaanka amxarada kamid ah ay soo gaadheen dhawacyo

0
601

Meelo ka tirsan degaanka amxarada oo ay xayawanadu ku noolyihiin iyo meelo ay isugu yimadaan dad faro badani ayaa waxa la qabadsiiyay dab waxa kale oo la sheegay in la jaray dhirtii halkaasi ku tiilay, waxaana arintani wargayska addis maleda uu sheegay ha’ayada ilaalinta degaanka.

Madaxa ha’ayada darasaadka iyo ilaalinta duur joogta mudane Abraham Mariye ayaa sheegay in meesha loo yaqaano menz guwasa uu dab ka kacay, sida oo kale meeshasi la sheegay waxa laga boobay afar qalab ah oo adeeg loogu fidin jiray dalxiisayasha halkaasi imanay, balse buu yidhi in laga waramo khasaraha uu dabka halkaasi ka kacay soo gaadhsiiyay iyo loojajka la qaatay in wax xog ah laga helo way adagtahay. Khasaraha halkaasi soo gadhay in xog laga helo waxa loo kari wayay amni darada halkaasi ka jirta awgeed iyo kooxdii tplf ee halkaasi ka dagalamaysay oo meel ay ka baxaan wayay oo la filayo in ay halkaasi ku dhuumanayaan.

Meesha muhiimka ah ee menz guwasa ayaa ku taala dhul baladhkiisu leegyahay 7800 oo hektaar, waxaana goobtaasi ku nool duur jog kala duwan oo ay ka mid yihiin dacawada cas ee itoobiya noocyo kaladuwan oo daayeero ah iyo geedo kala duwan oo qaarkood aanay meelo kale oo caalamka ka mid ah ku olin.

Waxa kale oo uu sheegay mareyahasi in ay jiraan xogo sheegaya in kooxdaasi hubaysani ay ku dhax jiraan beerta xayawanada qaran ee aaga boorana ee wara hiimu inta ay jareen dhirii halkaasi ka jirtay si ay uga badbadaan dagalada in ay halkaasi ku dhuumanayaan ayaa la filaya. Hase ahaate ilaa iyo xiligan xaadirka ah lama oga cida dhirtaasi majaxaabisy iyo dhir intee leg ayaa la jaray. Marka ay dagaladu so oaf jarmaan ee amniga la sugo ayaa wixii xog ah ee halkaasi ka jira oo dhan bulshada loo soo shaacin doona.

Beerta waro hiimu boorana waxa la sheegay in ay ka jiraan dhir noocyo badan oo kala duwan oo gaadhaya in ka badan 460 nooc .waxana ay ku taala beertasi dhul baaxadiisu ay leegtahay 15.262 oo heektar waxana ku dhax nool xayawaano kala duwan oo ay ka mid yihiin dacwooyin iyo daayeero.

Waxa kale oo maamulahaasi uu sheegay in meelo kale oo muhiim ah oo uu dhaw agagaarka lalibala oo lagu magacaabo abuuna yoosef markii ay kooxda tplf kala carareen in ay sii burburiyeen oo la filayo in ay dhaawacyo badan soo gaadhsiiyeen, meesha la yidhaahdo abuna yoosef waxa ay ku taala dhul baaxadiisu ay leegtahay 8500 oo hektaar waxa sida oo kale halkaasi ku nool xayawaano kala duwan sida dacawooyin iyo daayeero.

Meelahan ay ku noolyihiin xoolaha duur joogta ahi duur joogtu waxa ay cadiyan ka baqaan in la jaro geedaha, codadka xabadaha laridayo ee ay maqlaana waa ay ka sii didaan,sida uu sheegay mareeyuhu waxa kale oo uu yidhi meesha xayawanadu ay ku noolyihiin markasta hadii uu dhawac ka soo gaadho waxa anagu aan uu aragnaa in duur joogtaasina uu dhawac soo gaadhay sida oo kale hadii duur joogta hoygooda uu soo gaadho dhawac waxa duur joogta laftigeeda soo gaadhaya dhaawac aad uu wayn.

Waxa kale oo uu xusay mareeyu in xiliyaa dagalada ay dadka qaar ka fa’aidaystaan oo ay jaraan dhirta,hadii ay jiraanna duur joogtaasi qaar ka mid ah oo dhintay ama lumay guud ahaan kuwa ay dhibatadu soo gaadhay oo dhan waxa aan kala oganaynaa wakhtiyada soo socda oo daraasaad inta lagu sameeyo la shaacin doona.

Xiligan xaadirka ah waxa askar iyo maleeshiyo badanba ay ku bireen dagalada, waxana ay meelaha laga xoreeyay kooxda tplf ee dagaladu ay ka dhamadeenna laga bilaabi doona hawsha ilaalinta sidii loo adkayn lahaa oo melihi uu dhawacu soo gaadhayna waxa lagu samayn doona dib uu habayn.

Beerta xayawanada ee qaran ee wuqoyiga si toos ah dhawacyo looma soo gaadhsiin waxa dhawaanna la bilaabi doona in ay dalxiisayaashu ay soo bookhdaan, waxa sida oo kale xafiiska beertaasi uu shaaciyay in xiligan xaadirka ahba hadii ay jiraan dad soo bookhanaya halkaasi ay soo bookhan karaan.


አዲስ ማለዳ Tahisaas 2 2014 No 25

መልስ አስቀምጡ

Please enter your comment!
Please enter your name here