Wasaaradda Waxbarashada ayaa 26/03/2014 ku dhawaaqday in ay isu diyaarinayso imtixaankii u horeeyay ee jaamacadeed tan iyo 2015.
Isaga oo arrimahaas ka hadlayana madaxa xafiiska waxa uu yidhi.
Waxay u sahlaysa in ay soo saaraan arday xirfad iyo karti leh, imtixaankii ka-baxana waxa uu u sahlayaa in ay soo saaraan arday tayo iyo aqoon u leh sida ay u kala horreeyaan, suuqana ay u helaan shaqaale tayo iyo tababar fiican leh,” ayuu yidhi.
Intaasi ka dib ayaa dad badan ay dhaleeceeyaan tayada waxbarashada iyo ku guuleysiga imtixaanaadka si loo soo saaro arday tayo leh oo la tartami karta caalamka.
Si kastaba ha ahaatee, iyadoo wasaaradda waxbarashadu ay qorsheynayso inay soo saarto arday tartameeysa oo soo saari doonta imtixaankii shahaadiga ahaa, ayaa haddana si weyn loo dhaliilay.
Taageerayaasha kiiskeeda ayaa ku hawlanaa sidii ay qoraalkan dhabta ah ee qoraalkan uga dhigi lahaayeen mid online ah.
Muhabbaw, oo ah arday sannadka saddexaad wax ka barta Jaamacadda Bahir Dar, ayaa sheegay in go’aankan uu u muuqdo mid lagu dhimayo ardayda tartanka ku jirta.
In kasta oo inta badan shacabka Itoobiya aysan caruurtooda waxbaran sanadkiiba halmar, hadana waxay waxbartaan iyagoo ujeedadoodu tahay inay dhamaystaan waxbarashadooda oo ay nolol maalmeedkooda ka helaan.
Dhanka kale, ardayda qalin-jabisa, aad ayey ugu yar tahay inay helaan shaqo.
Wuxuu sheegay in bulshada iyo sidoo kale hooyooyinka iyo aabayaasha ay yihiin kuwa cirka ku maqan oo shaqo la’aan ah.
Dib u milicso, waa xasuus dhaweyd in sanad miisaaniyeedka 2014, ay yaraatay fursadaha shaqo ee ardayda qalin jabisay.
Waxaa la xusuustaa in dowladdu ay horay doodii ku saabsaneyd qorshaha sanad xisaabeedka 2014-ka ay ku sheegtay in aan shaqaale cusub la qaadan doonin inta lagu guda jiro sanad xisaabeedka, marka laga reebo arrimo muhiim ah.
Dalkeena Itoobiya, xafiisyada dawladu waa kuwa doorka ugu wayn ka qaata shaqaalaynta muwaadiniinta.
Iyadoo hay’adaha dawliga ah lagu yaqiinnay inay shaqaalaysiiyaan arday aad u tiro badan sannad walba, haddana heerka shaqo la’aantu ma soo afjarmin.
Maxaase noqon doona halka uu ku danbeyn doono dadka shaqo la’aanta ah iyadoo xukuumadda ballan-qaadka ahi ay ku dhawaaqday in aan loo qaadan doonin sidii caadada ahayd sanad xisaabeedka 2014-ka? Waxay in badan ka warami jirtay in ay su’aal soo jeedinaysay saaka.
Si kastaba ha ahaatee, rajada laga qabo in sannadka 2015-ka ay u fariistaan imtixaan ka bixista jaamacaddaha ayaa waxa ay u badan tahay in ay ka faa’ideystaan tiro yar oo ka qalin jebisay, balse uma badna in arday badan oo qalin jebisay ay shaqo heli karaan.
Iyadoo ay muhiim tahay in ardayda Jaamacadaha ku dhow dhow la siiyo imtixaankii ka bixida, ayaa haddana waxay ka cabanayaan inay ku yar tahay inay shaqo helaan, haddii ay ka gudbi waayaan Imtixaanka bixitaanka.
Wax yar oo ku saabsan habka waxbarasho ee hoose
Markaynu jaamacadda galno, marka aynu eegno hab-raaca dugsiga hoose-dhexe, waxa diiradda la saarayaa sidii ardaydu u gaadhsiin lahaayeen fasalka ku xiga, ee maaha in la eego nidaamka u qalmida.
Hoos waxaa ku qoran awaamiir ay dowladdu ku soo rogtay maamulayaasha xarumaha waxbarashada
Taas oo ah, in aan la ridi karin, laakiin loo gudbiyo ardayda.
Ujeedada ugu weyn ee barnaamijkan waa in la siiyo ardayda fursad ay ku horumariyaan darajooyinkooda iyada oo loo wareejinayo fasalka ku xiga halkii laga siin lahaa dib u eegis.
Dad badan ayaa isku raacay in haddii go’aanka la fuliyo si ka baxsan afka, ay tahay hab soo jiidasho leh oo soo saari kara arday karti iyo tartan leh laga bilaabo yaraanta.
Intaasi ka dib ayaa waxaa la sheegay in maamulayaasha xarumaha waxbarashada ee hoos ku qoran ay wiiqeen nidaamkaas iyagoo yiri “Immisa arday ayaan ka baxsaday la xisaabtanka? Dhacdadan ayaa sidoo kale lagu arkaa goobaha waxbarashada, gaar ahaan miyiga.
Natiijo ahaan, ardaydu uma badna inay yimaadaan marka magdhow loogu yeero.
Taas waxaa sabab u ah cadaadiska waxbarashada iyo cadaadiska saaran qoysaskooda.
Dhanka kale, sida ay arday badani qabaan, “Yaa qalinjabiyay oo shaqo helay? Waxaan aadayaa dugsiga si aan waqti u qaato.
Waxaa jirta cabsi laga qabo in qaar ka mid ah ardayda wax ka barata goobaha waxbarashada ay si fudud ugu gudbaan fasalka xiga, iyagoo ka baqaya inay u gudbaan fasalka xiga.
Dhinaca kale, waxaa sidoo kale jirta cabasho laga muujinayo ardayda aan awoodin inay iskuulada galaan dagaalka awgeed.
Sida la og yahay qaar ka mid ah jamacadaha deegaanka Tigreega ayaa ka baxay waxbarashadii dagaalada, dadaalo badan ka dib waxaa loo dhiibay jaamacado kale balse waxaa sii xumaanaya waxbarashadooda.
Taasi waxay keentay in ardaydu ka cawdaan in aanay cadaalad ahayn in imtixaankii shahaadiga ahaa si siman loo galo ardayda kale.
Wasaarada waxbarashada ayaa xiligaasi ku dhawaaqday in ardaydu ay ka baxeen waxbarashadii. 10,164 arday oo ka socday Axum, 2,992 Mekelle, 3,668 ka socday Raya iyo 1,149 ka yimid meel kale ayaa Addis Ababa soo gaadhay, iyagoo sii maray Jaamacadda Semera Ogosto 10, 2013.
In kasta oo dadka soo laabtay ay marar badan ka cawdeen in waxbarashadooda ay sii xumaanayso, haddana wax yar ka dib ayaa loo beddelay jaamacado ammaan ah.
Si kastaba ha ahaatee, waabarigii ayaa la sheegay in qaarkood ay dhibaato soo wajahday, kadib markii ay waayeen shahaadooyinkoodii KMG ahaa.
Ardayda qalin jebisay imtixaan kasta oo la qaado, jiilka wax akhriya yaanu ka cabsan. Alemayehu Teklemariam (Dr.) oo ah khabiir ku taqasusay baahiyaha gaarka ah iyo waxbarashada loo dhan yahay, ayaa sheegay in imtixaanadu ay yihiin kuwo la isku imtixaano.
Uma arko kuwa leh imtixaankii bixitaanku wuxuu ka caawinayaa ardayda inay is-baaraan; Waxa uu sheegay in Mareykanka uu ka mid yahay dalalka ugu tayada sareeysa waxbarashada.
Sida ku cad tilmaanta adduunka: Kobcinta xirfada ardayda ee imtixaanka ka bixida jaamacada ee sanadka soo socda Goobaha waxbarashada; Waxay abuurtaa fursad sharaf iyo kalsooni lagu qabo macalimiinta iyo waalidiinta, ayuu yidhi.
Alemayehu waxa uu sheegay in nidaamka waxbarashada Itoobiya uu tan iyo markii la aasaasay uu ragaadiyay wax isdaba marin.
Waxay sheegeen in imtixaanka ka bixista uu u sahli doono jiilka hadda jira inay is tijaabiyaan, jiilka soo socdana ay si taxadar leh wax u bartaan.
Dhanka kale waxa uu ka hadlay in macalimiinta wax bixineysa iyo kuwa galaya imtixaanka shahaadiga ah looga baahan yahay in ay la yimaadaan karti iyo daacadnimo.
Alemayehu waxa uu sheegay in ardayda wadamada ay ka mid yihiin Japan iyo China ay is qiimeeyaan iyaga oo eegaya inta jaamacad kasta ka soo baxday iyo wixii ay ku dhaceen.
Waxa uu sheegay in tani ay ka caawin doonto ardayda in ay ogaadaan dhaliilaha jira iyo xoojinta.
Waxa kale oo uu sheegay in aanu shaki ku jirin in tayada waxbarashada Itoobiya ay kor u qaadi doonto.
Inkastoo imtixaanada ka bixista jaamacada loo tixgaliyo inay tahay fursad wanaagsan oo ardaydu ku horumariyaan xirfadahooda:
Waxaa la soo jeediyay in gaar ahaan ardayda ku sugan aagagga dagaalka aan loola dhaqmin si siman.
Arrintaas ayuu Alemayehu sheegay in ay habboon tahay in la fududeeyo imtaxaanka ardayda ku sugan jiidaha dagaalka.
Waxa uu sheegay in ay u badan tahay in ay haboon tahay in ardayda la siiyo waqti ay wax ku bartaan.
Waxbarashada iyo Siyaasadda
Alemayehu ayaa ku doodaya in sababta ugu weyn ee tayada waxbarasho ee Itoobiya ay u liidato ay tahay in siyaasadda ay ku xiran tahay waxbarashada.
Wuxuu sheegay in nidaamkan laga soo bilaabo heerka hoose ee waxbarashada
Waxa uu xusay in Hogaamiyayaasha qeybaha hoose ee waxbarashada ay yihiin kuwo dano siyaasadeed leh oo sanado badan laayay ardayda.
Maamuluhu waa golaha kale ee maamulka:
Waxa uu sheegay in habka ay maamulayaasha u maamulaan macalimiinta aysan ahayn mid sharciga wafaqsan.
sidokale Alemayehu, waxa uu xusuustay in uu Jaamacadda ka helay arday aan waxna qorin waxna akhriyin.
Waxa uu sheegay in dhibaatada ugu weyn ee dhibaatadan ay tahay nidaamka hoose ee barisbarasho
አዲስ ማለዳ Abriil 5 2014 No 45



