Sidee buu u socdaa suuqa kirismaska?

0
1152

Christmas iyo Baabtiisku waa mid ka mid ah ciidaha ugu muhiimsan Itoobiya.

Labada ciidood ayaa inta badan laga xusaa meelo kala duwan oo dalka Itoobiya kamid ah, iyadoo Christmas-ka la xuso 29-ka December sanad walba iyo baabtiiska 11-ka Janaayo.
Munaasabada Ciida Kirismiska ee sanadkan ayaa ah mid sanadle ah oo aad u qurux badan, waxaana inta badan bulshada qeybaheeda kala duwan ay u dabaaldagayeen guri guri tan iyo Jimcihii December 29, 2014. Dabaaldegga sannadlaha ah ayaa jawi cusub u abuuri doona dabaaldegayaasha.

Waxyaabaha ugu muhiimsan ee ciidaha ayaa ah cuntada fasaxa ee guriga lagu sameeyo, cabitaannada iyo waxyaabaha kale ee ciidaha.
Maalinta ciida ayaa waxaa isugu yimaada ehelada iyo jaarku si ay wax u wada cunaan waxna u cabbaan, taas oo ka dhigaysa ciida jawi u gaar ah.
Cunto iyo dhar kala duwan ayaa la soo iibsan doonaa ka hor xilliga fasaxa.

Kirismaska ka dib waa mid ka mid ah ciidaha sida weyn looga xuso caalamka, waa xili la xuso, gaar ahaan Masiixiyiinta laga bilaabo digaaga ilaa kudka, diyaarinta iyo iibsashada xawaashyada.
Habeenimadii Ciidda Masiixiga ee sannadkan, waxay booqatay suuqyo iyo carwooyin kala duwan oo ku yaalla Addis Ababa si ay ugu dabbaaldegto ciidda.

Ciida Kirismas-ka ee sanadkan lama filayo in ay noqon doonto mid lagu farxo marka la eego marxalada uu dalku marayo, balse bilicda suuqa ayaa ka dhigay mid aad u wanaagsan.
Marka loo eego xaalada dalka Itoobiya iyo sicir bararka sare u sii kacaya, wakhtigan fasaxa ah maaha mid aad u yar marka loo eego suuqa kirismaska ee sanadkan.

Suuqa Bandhiga Fasaxa Sida laga soo xigtay Addis Ababa, waxay goobjoog ka ahayd bandhigga laga soo agaasimay Addis Ababa oo ku saabsan munaasabadda. Alaabooyinka loo suuq gayn doono maalmaha fasaxa waxaa ka mid ah dharka iyo wax soo saarka beeraha.
Waxaa Addis Ababa lagu qabtay carwooyin lagu xusayo xilliga kirismaska.

Inta badan agabka Hargaha iyo Hidaha iyo Dhaqanka ee Itoobiya ayaa lagu soo bandhigay Carwada ka dhacday Beerta Friendship.

Bandhiga beertan ayaa diiradda lagu saaray sidii kor loogu qaadi lahaa wax soo saarka dalka Itoobiya, waxayna dowladdu ugu baaqday hal milyan oo qurbo-joog ah inay yimaadaan dalka Itoobiya si ay ugu ciidaan ciidda Christmas-ka.

Bandhiga 4-kilo ee onlineka ah, agabka lagu iibinayo waxaa ka mid ah noocyada kala duwan ee dharka hargaha ah, dharka hidaha iyo dhaqanka, iyo cuntooyinka sida subaga, malabka iyo khamriga. Sida ay sheegeen ka soo qaybgalayaashii bandhigga, dharka hargaha ah, gaar ahaan kuwa hargaha ayaa lagu qiimeeyay qiimo dhimis dhan 200 ilaa 500 oo Birr shay kasta oo suuqa caadiga ah.

Bandhigaasi oo todobaadkii hore dib u habayn lagu sameeyay ayaa lagu soo bandhigay dhar-dhaqameed oo kala duwan, waxaana lagu soo bandhigay fagaaraha beerta Afrika ee ka soo horjeeda Midowga Afrika. Sida uu sheegay Jordan Kebede, gabadh yar oo aanu aragnay oo ku iibinaysa dharka hidaha iyo dhaqanka ee Itoobiya qiimo jaban oo ay ku iibinayso dukaanka caadiga ah.
Dharka hiddaha iyo dhaqanka ee ay Urdun iibiso waxaa ka mid ah cagaar, jaalle iyo casaan. Waxay aroortii aragtay in qiimahoodu u dhexeeyo 500 ilaa 1700 oo birr.

Sida laga soo xigtay Jordan Morning, waxay ka qaybgashay bandhigga si ay uga qayb qaadato xafladda iyo kor u qaadida dharka hiddaha.
Dabaaldegyada kirismaska iyo baabtiiska kadib, Jordan waxa uu sharaxay in labis dhaqameedku ay yihiin shayga ugu badan ee laga raadiyo suuqa fasaxa ee bandhigga.

Suuqa Kawaanka Xafladaha sanadlaha ah ee dalka Itoobiya ayaa ku qabsooma jawi aan caadi ahayn oo aan caadi ahayn.
Waxyaabaha sida gaarka ah u yeelaya ciidaha waxa ka mid ah ahmiyada gaarka ah ee ay siyaan dadka u dabbaaldegaya cuntadooda ilaa labiska.

Dhanka kale, Christmas-ka, waa mid ka mid ah ciidaha ugu weyn ee caqiidada Masiixiga. Midda Christmas-ka ka dhigaysa mid gaar ah ayaa ah iyadoo la sheego in ay ka mid yihiin ciidaha ugu muhiimsan dalka, miyi iyo magaalo.

Habeenka sannadka cusub, waxay isku daydaa inay sahamiso suuqa kirismaska ee tiro suuqyo ah. Subaxdii ayay tagtay suuqa si ay u soo kormeerto kawaanka lagu qalo xoolaha iyo wax soo saarka xoolaha, waxayna dareentay in qiimihii suuqu uu kala duwan yahay hadba deegaanku.

Digaagga ayaa kamid ah xoolaha loogu doonista badan yahay suuqyada Christmas-ka, waxaana Addis Ababa ay ogaatay in kala duwanaansho dhanka qiimaha ah uu ka jiro suuqa digaaga ee Addis Ababa.

Goobihii ay booqatay Suuqa Xoolaha ee Subaxdii hore waxa ka mid ahaa Suuqa Shoola oo lagu tiriyo suuqa ugu mashquulka badan, waxaana Suuqa ugu weyn ee Chloe ah. Suuqa Shoola, waxa ay ku aragtay Digaag lagu iibinayo 300 ilaa 500 oo Birr, hadba inta uu le’eg yahay ama miisaanka uu yahay digaagga.

Suuqyada ku hareeraysan shirwaynaha Addis Ababa, ayaa dhinaca kale, digaagga lagu iibinayaa ilaa 600 oo birr, sida ay sheegtay Addis Ababa.

Waa lama huraan in qofka digaagga u soo gada fasaxa uu inta badan soo iibsado ukun, waxay dareentay in la iibinayo.

Sida ay Itoobiyaanku inta badan sameeyaan hilibka digaaga inta lagu jiro xilliga ciidaha, badeecadaha sida ukunta loo isticmaalo wax soo saarka ayaa u muuqda inay kordhaan xilliga ciidaha.
Ukunta waxa lagu iibin jiray shan ilaa lix birr xilligi kirismaska 2013, waxaana suuqa beedka sanadkan muujiyay farqi gaadhaya ilaa saddex birr. Xoolaha lagu iibiyo ciida kirismaska waxaa ka mid ah ido iyo ari.

Subaxdii ayay sahamisay sayladda adhiga ee Addis Ababa. Subax subax ka mid ah, waxay booqatay ganacsato ku sugan aagga Kazanchis, oo ka mid ah suuqyada idaha iyo ariga oo ay booqatay.
Ganacsatada adhiga ee suuqa adhiga ee Kazanchis ayaa subaxnimadii Addis Ababa u sheegay in qiimaha neefka adhigu yahay 3,000 oo birr, halka ugu badana uu yahay ilaa 6,000 oo birr. Ganacsatadii ay subaxdii la kulantay waxay u soo bandhigeen adhi aad u tiro badan, balse waxa ay haysteen tiro yar oo ari ah.

Ariga ay ganacsatadu soo bandhigeen ayaa isugu jira kuwa yar yar iyo kuwa dhexe, waxaana qiimihiisu uu u dhexeeyaa 4,000 ilaa 5,000 oo birr.
Xayawaanka kale ee caanka ah ee xilliyada ciidaha waa subagga oo kiilogi subag lagu iibiyo 300 ilaa 450 Birr suuqa berdaha ee dhawaan la furay.

Suuqyada subagga ayaa lagu arkay kor u kaca ilaa 80 birr halkii kiilo marka loo eego Christmas-kii hore. Qofka aan awoodin in uu cuno hilibka fasaxa, hal kiilo oo hilib ah ayaa lagu iibin karaa ilaa 250 Birr halkii kiilada hilibka halka kiilada hilibka ah lagu iibin karo ilaa 500 oo birr.

Dhinaca kale, iyadoo suuqa qudaarta fasaxa ah uu weli ku kala duwan yahay qaybaha kala duwan ee Addis Ababa, haddana kiilada basasha ahi waxay u dhaxaysaa 25 Birr ilaa 34 Birr.

Subaxdii suuqa basasha ayaa waxay maqashay in hal kiilo oo basasha ah lagu iibinayo wax ka yar 25 Birr. Toontu waxa lagu iibinayaa 30 ilaa 60 Birr Kiiladii, balse way kala duwan tahay sida uu gobolku yahay, ayay tidhi saaka.

Suuqa basasha ayaa kor u kacay ilaa 14 birr halkii kiilo, marka loo eego suuqii hore ee kirismaska.

Kiilada basasha cas ayaa sanadkan lagu iibinayay 13 ilaa 16 Birr. Markii ay subaxdii ku soo wareegaysay suuqa fasaxa, waxay dareentay in halkii litir ee saliidda wax lagu karsado uu gaadhay 120 Birr.

Sannadkii hore, suuqa kirismaska, litir saliidda cuntada ah ayaa lagu iibiyay ilaa $95. Sida ay sheegeen ganacsatadii saaka la hadashay, xaaladda Itoobiya iyo sicir-bararka sii kordhaya ayaa saamayn yar ku yeeshay suuqa fasaxa.

Waxa uu xusay in xaalada amni ee deegaanada kala duwan ee dalka Itoobiya ay caqabad ku noqotay saadka iyo baahida oo iswaafajin waayay.
Dhawaan, gaar ahaan Addis Ababa, xilliyada fasaxyada, waxay iskaashatooyinku bilaabeen inay soo bandhigaan agabyo kala duwan oo ciidaha si loo xasiliyo suuqa fasaxa.
Iskaashatooyinka macaamiisha ayaa lagu soo waramayaa in ay agabyo kala duwan u fidiyeen bulshada ku ciidaya ciidda Christmas-ka ee Addis Ababa.
Intii ay socotay xafladda ayaa waxaa dadweynaha la soo bandhigay 14,000 oo Quintal Basal ah, 6,290 Digaag,

760,000 Ukun, 11,555 Kg oo subag ah, 5,595 Kg oo farmaajo ah, 16,230 Quintal Bur Qamadi ah iyo 77,000 oo Kun oo Caddaan ah, iyadoo la sii marinayo iskaashatooyinka, tef madow iyo Teff Quintalo oo tef aroos ah.


አዲስ ማለዳ Tahisaas 30 2014 No 29

መልስ አስቀምጡ

Please enter your comment!
Please enter your name here