Saciid Hussein (magaca loo badalay) oo keligiis ku socda wadada. Marka aad aragto way fiican tahay, laakiin markaad u soo dhawaato, waxay ku hadlaysaa hadal mug weyn.
Wuxuu ku nool yahay Addis Ababa, wuxuuna ka shaqeeyaa xafiis weyn oo dowladeed.
Qoyska oo dhami waxa ay ku nool yihiin Wolga, sidaa awgeed waxa uu xasuustaa in uu bishii Oktoobar markii ugu dambaysay uu la qaatay qoyskiisa oo uu la dabaasho, cunto, dubay, wax la cunay, oo deriskiisa la ciyaarayay.
Hadda waxaas oo dhan waa xusuus Inta badan eheladiisa ayaa dhintay.
Walaashii waxaa soo food saartay murugo maskaxeed markii ay aragtay ehelkeeda iyo deriskeeda oo la gubayo.
Sidan ayuu Saciid keligiis u socdaalaa isagoo ku hadlaya waddada Waxa uu sheegay in walaashii uu jeclaa ay la ildaran tahay xanuun dhanka dhimirka ah, isla markaana aysan isku dayin inay badbaadiso.
Kala bar saaxiibbadii dabaasha iyo galleyda cunay markuu Welega tegey Oktoobar waa nool yihiin; Qaar kale waxaa dilay qaraabadoodii iyo deriskooda.
Isagoo ku sifeeyay wixii ka dhacay Welega mid aan la rumaysan karin oo aan matalin Itoobiyaanka, Saciid wuxuu sheegay in sidoo kale bulshada la dhacay hantidii ay lahaayeen dad ay qaraabo ahaayeen oo dalka ka qaxay.
Waxay soo gurteen basbaaska, Cambaha, iyo badar kale oo bislaaday, wuxuuna sheegay inay isku dhaceen markii ay xoolahooda qaybinayeen.
Hadii ay xukuumada deegaanka Oromiya iyo dawlada dhexe ay ka go’aan tahay in ay joojiyaan dhaqankaas oo ay ka hortagaan gumaadka dadka aan waxba galabsanin, ma jirto cid awood u leh oo arintaasi ku dhaqaaqi karta.
Saciid ayaa sheegay in hadii qaar ka mid ah dhibanayaasha ay bilaabaan in ay rasaas ku furaan gacan ku dhiiglayaashii iyaga oo is difaacaya in ciidamada amaanka ee dowlad goboleedka ay beegsan doonaan dadka aan waxba galabsan meel kasta oo ay ka yimaadaan.
Saciid oo aan qarsaneyn in kooxda TPLF ay awoodeeda u adeegsanayso kala qaybinta Axmaarada iyo Oromada ayaa sheegay in dadka la laayay qaarkood ay toogteen gacan ku dhiiglayaashii iyaga laftoodu, wuxuuna sheegay in ay heli doonaan aqoonsiga ciidamada gaarka ah ee Tigrayga.
Waxa uu sidoo kale xusay in ay jiraan dad dagaal kula jira dad aan waxba galabsan oo wata aqoonsiga ciidamada gaarka ah ee Oromada.
Weerarradii lagu qaaday Walega, gaar ahaan aqoonsiga, oo socday muddo sannad ka badan.
Mararka qaar dowladdu waxay tiraahdaa ma garanayo waxa keenay weerarkaas, marar kalena waxay sheegtaa in ay gacanta ku dhigtay oo ay dishay gacan ku dhiiglayaashii, si arxan darro ah ayaa loo xasuuqaa iyadoo aan meelna ku jirin.
Inkastoo la filayo in xaaladu ay ka soo rayn doonto ayaa hadana waxaa marag madoon ah in deegaanadan oo kale ay ciidamada dawladu ku sii qulqulayaan deegaanka, waxaana sii kordhayay maleeshiyaadka ka soo jeeda qoomiyada Axmaarada oo dhimasho iyo dhaawac ku noqday deegaanka.
waxaa kugu filan in aad aragto dad badan oo caruurtooda la tuugsanaya xarumaha diinta, guryaha qaraabada iyo wadooyinka.
Debre Berhan, ugu yaraan 50,000 oo barakacayaal ah ayaa ku waayey guryahoodii iyo qoysaskoodii intiisa badan waxayna ku nool yihiin guryo cooshado ka samaysan.
Qaxootigu marka ay dawladda u tagaan gargaar, waxa ay inta badan sheegaan in la iska indho tiray, dhibaataduna aanay fududayn.
Intaa kaliya ma aha ee marka ay warbaahinta u tagaan si ay uga cawdaan dhibka lagu hayo shacabka ayaa sheegaya in aanay cidina dan ka lahayn.
Tusaale ahaan waxaan u tagnay warbaahinta Axmaarada oo ay la socdaan dad badan oo barakacayaal ah, waxaana u sheegnay inay ka warbixiyaan xaqiiqada dhabta ah, balse waxaa nasiib darro ah inay diideen ayuu yiri.
Waa arrin aad looga walaacsan yahay in warbaahinta dowladda federaalka aysan ka warami karin dhibaatada baaxadda leh.
Waxaa jira dad badan oo leh haddii ay dawladi shacabkeeda ka ilaalin weydo colaadda oo ay nabad ka dhalin waydo iyada lafteedu waa dambiile iyo gacan ku dhiigle.
Dad badan ayaa sheegaya in marka kooxaha isku magacaabay argagixisada ay xasuuqa iyo barakicinta ay ku hayaan dadka aan waxba galabsan ee Itoobiya ay dowladu dhibka ka dulqaadi doonto dadkaas, balse ay tallaabo cad ka qaadi doonto haddii aysan qaadin tallaabo aan laga soo kaban karin.
Waxaa la sheegay in qeybo badan oo ka mid ah dalka ay ku sugan yihiin qeybo badan oo ka mid ah bulshada oo aan aaminsaneyn in dowladdu ay badbaadin doonto.
Sidaa darteed, looma baahna in la jahawareeriyo ama la jilciyo.
Waxa kale oo la maqlayaa haddi dawladu ilaalin waydo dadkeeda in ay qiimo badan ku bixinayso so kabsashadeeda
Qoraaladooda, dhinacyo kala duwan oo siyaasadeed, gaar ahaan, waxay ku cambaareeyeen weerarrada lagu hayo dadka aan waxba galabsan ee dayacaad dawladeed.
Waxaa ka mid ah xisbiga dhaqdhaqaaqa Wadaniga ah ee Axmaarada (ANM) “Dilalka, barakicinta, iyo burburinta hantida shacabka Axmaarada ah ee ka socda gobolka Oromia, gaar ahaan galbeedka Welega iyo Kelem Welega waa ay sii kordhayaan.
Xasuuqii dhawaan ka dhacay degmada Gidami ee gobalka Kelem Welega ayaa waxaa lagu dilay 81 qof oo isugu jira dad shacab ah oo ku sugnaa xaafadaha degmadaasi.
168 qof ayaa ku dhintay 87 ayaa meydkooda la helay.
“Dadkeennu waxay ku waayeen naftooda qaaliga ah rabshadaha isir-nacaybka ee tuuladooda, halkaas oo ay ku nool yihiin oo ay si adag u shaqeeyaan.”
Xisbigu waxa uu aaminsan yahay in dawladdu ay ku lug lahayd dilkaas, waxaanu yidhi.
Waa in la ogaadaa in waxa hadda dadkeenu u baahan yihiin ay tahay dawlad yar, ee maaha qaab-dhismeed aan dhab ahayn.
Warsaxaafadeed ay ku cambaaraynayso dhacdadaas, ayay Baladeras ku tidhi.
Xasuuqa isir iyo diineed wuu socdaa Maalmihii u dambeeyay oo kaliya waxaa hal maalin lagu dilay in ka badan 180 qof, waxaana hal meel lagu dilay 87 qof oo beeraley ah iyo qoysaskooda oo aan waxba galabsan.
“Dowladda Federaalka ayaa marar badan ku baaqday in la joojiyo dilalka ay Amxaarada u geysaneyso, waxayna ku guul darreysatay inay qaaddo tallaabo ku filan oo lagu joojinayo dilalka, iyadoo lala xisaabtamayo argagixisada OMAG SHANE
Mar uu xisbigu booqashadiisa ku tagay magaalada Debre Berhan ee ka soo barakacay gobolada dalka, waxa uu ii sheegay in dadka barakacayaasha ah ay la ilmaynayaan xasuuqa lagu hayo qoysaskooda, qaraabadooda aay hantidooda isagaso carareen
Isagoo hadalkiisa sii wata ayaa intaa ku daray in saraakiisha maamulka Oromiya ay ku wargeliyeen inuu ku lug lahaa weerarka.
Wuxuu sheegay in ku dhawaad 60,000 oo Amxaaro ah ay hadda go’doomiyeen OLF iyo xulafadeeda, wuxuuna ugu baaqay shacabka Itoobiya iyo dowladda Federaalka inay soo badbaadiyaan.
Waxaa lasheegayaa in ay jiraan dad badan oo itoobiyaan ah oo aad uga cadhooday in marka hore dadka deegaanka ay ka xoroobaan madaxda aan xuquuqdooda dhawrin si loo badbaadiyo shacabka Axmaarada ah ee lagu laynayo haybtooda.
Waxaa aad loo hadal hayaa in qaar badan oo ka mid ah madaxda maamul goboleedyada ay ku guuldareysteen in ay joojiyaan weerarada ka dhanka ah
xubnaha ay u magacaaban yihiin si ay uga fogaadaan in ay dhibsadaan dowladda Federaalka.
Waxaa la sheegay in weli ay jiraan dad badan oo sugaya in ay dhintaan, maadaama aysan awoodin in ay baxsadaan iyo meel la’aan.
Caddaymaha ayaa sheegaya in ay ku filan tahay in la maqlo dadka la dilayo maalin kasta.
አዲስ ማለዳ Janaayo 28 2014 No 33


