Ururka Beeralayda iyo Warshadeeyayaasha Digaagga Itoobiya ayaa ku dhawaaqay in ay gabi ahaanba shaqadii ka joojiyeen kadib markii ay sare u kaceen qiimaha lagu iibiyo digaaga iyo agabka ay wax ku soo iibsadaan oo aad u yar.
Sida uu sheegay Berhanu Million oo ah maamulaha ururka, Berhanu Million ayaa u sheegay New Morning in agabka oo yaraada uu sidoo kale sababay gabaabsi dhanka agabka wax soo saarka ah taas oo ay sabab u tahay gabaabsiga agabka wax soo saarka.
Waxa ay sheegeen in ay gabaabsi ka jirto agabka calafka xoolaha iyo qiimaha oo kor u kacay.
Waxa uu sheegay in Fagulo uu ka iibsan jiray kintal oo uu saddex bilood ka hor ku iibsan jiray afar kun oo Birr, haatanna uu ku iibsan jiray 5,000 oo Birr.
Waxa kale oo uu sheegay in qiimaha calafka xoolaha uu laba jibaar ka badan yahay hal sano, waxaanu xusay in sanad ka hor uu 100 kiilo ama hal kintal oo calaf ah ku iibsan jiray 1,100 birr.
Sida laga soo xigtay wargeyska Addis Maleda, sanad ka hor, beeralayda digaaga waxay iibsanayeen hal kintal oo galley ah 1,100 birr.
Imika, qiimaha calafka kintaalka ahi waa shan kun oo birr, halka kun iyo boqol bir ilaa shan kun oo birr sannadkii; Waxay diwaan galisay koror dhan afar kun oo birr.
Sida uu sheegay maareeyaha ururka, galleyda iyo digirta ayaa ah waxyaabaha ugu muhiimsan ee laga helo quudinta digaaga.
Waxa uu sheegay in loo baahan yahay in la quudiyo digaag badan si ay ukun u soo saaraan, laakiin kororka ku yimid qiimaha ayaa saameyn xun ku yeeshay shaqadiisa.
Marka loo eego sanadadi hore:
Dad badan ayaa shaqo la’aan ku waayaysa qiimaha cuntada oo sare u kacay.
Berhanu waxa uu yidhi dadkii digaagga dhaqdaa waa shaqo la’aan; Qiyaastii 15 ilaa 20 “beeraha” ayaa la sheegay in la xiray.
Maareeyuhu waxa uu sheegay in sababta keentay in beeralayda digaaga ay shaqada ka tagaan ay tahay kor u kaca ku yimid qiimaha calafka xoolaha iyo agabka ay u baahan yihiin.
Keliya 15 ilaa 20 “beeraha” ayaa la sheegay inay ka baxeen kayd Waxa uu sheegay in qaar badan oo ka mid ah kuwa yaryar ay shaqada joojiyeen.
Dhinaca kale, qiimaha beedka oo la ogaaday soonka wayn ee soo bilaabmay laba toddobaad ka hor.
Waxaa la sheegay in tani aysan u dhigmin qarashka lagu iibsanayo calafka Iyadoo taas laga duulayo qiimihii beedku waxa uu ahaa 7 Birr oo Beerta laga soo iibsan jiray xilliga carrabka, balse hadda waxa uu hoos ugu dhacay shan Bir iyo Konton senti.
Sida uu sheegay Berhanu, qiimaha beedka soonka ka hor waxa uu ahaa toddoba Birr.
Haddaba, hal ukun, laba shilimaad oo lacag ah oo keliya ayaa qiimahoodu ahaa konton senti.
Laakin hadda beedku waxa lagu iibiyaa shan birr, kontanta sentina waxba maaha. Qiimaha ukunta digaaga afarta bilood iyo bar ee hore waxa u soo celin kara ukumaha ay dhasho.
Tani waxay u baahan tahay faa’iido ugu yaraan laba ama saddex birr ukunkiiba.
Digaag afar bilood iyo badh gudahooda waxa uu ku fadhiyaa 400 oo bir oo calaf ah.
Waxa uu sheegay in ay la shaqeynayaan dhinacyada ay khuseyso sidii loo xalin lahaa dhibaatada jirta, isagoo sheegay in dowladda looga baahan yahay in ay fiiro gaar ah u yeelato dhibaatada jirta.
Cornish cad (racan Ingiriis); Berhanman (Asal ahaan Hindi); Waxaa la sheegay inay yihiin White Leghorn (Talyaani) iyo Bowen Brown (Dutch).
አዲስ ማለዳ Maarso 10 2014 No 39



