Macalimiinta ayaa sheegay in ay ka fiirsanayaan shaqo joojinta keeni karta shaqo joojin ay ka dhalan karto mushaar dhimis iyo arimo kale oo aan xal loo helin.
Sida laga soo xigtay tiro macalimiin ah oo diiday in magacooda la shaaciyo, ayaa codsiyo isdaba joog ah ay u gudbiyeen Ururka Macalimiinta Itoobiya, haddana arrinta mushaaraadka ayaa ah arrin walaac leh.
Gunnada kirada iyo dalacsiinta la’aantooda ayaa saameyn xun ku yeelatay shaqadooda Wuxuu u sheegay New Morning inay shaqada joojiyaan.
Cabashooyinka waxaa soo gudbiya macalimiinta dhammaan xarumaha waxbarashada; Mushaharkii dhawaan la kordhiyey oo gaaraya 750 Birr, ayaa macalimiin jaamacadeed waxa ay sheegeen in arrintu ay ka sii daran tahay.
Waxyaabihii ugu horeeyay ee ay Macalimiinta Jaamacadaha ka cabanayeen ayaa ah in aysan awoodin in ay iska bixiyaan qarashka maciishada, maadaama markii ay dalbadeen mushaar kordhin la siiyay 750 Birr.
Qiimaha maciishadda ayaa caqabad ku ah dhammaan bulshooyinka, macallimiintu waxay yiraahdeen Macalimiin ahaan, markay cabashadooda soo gudbiyaan, “Intii aan sugeynay mushaar kordhin, 750-kii birr ee qiimaha badeecadda sidoo kale waa la quudhsaday,” ayuu yidhi.
Waxa uu wax laga xumaado ku tilmaamay in go’aanka ay xukuumaddu ku samaysay daraasad ku saabsan mushaharka macallimiinta uu ahaa mid lagu jees-jeesay 750-Bir oo keliya, markii qiimaha tafaariiqda uu saddex ama afar jeer kor u kacay.
Dacwad-oogayaasha waxay ku andacoonayaan in nalagu sameeyay falal xaqiraad ah oo soo noqnoqday; Waxa uu xusay in markii hore ay marar badan dalbadeen in mushaar kordhin loo sameeyo, waxaana la siin jiray 400 oo Birr oo kaliya.
Macallimiintu waxay sheegeen in ururka macallimiinta Itoobiya ay ka cabanayeen “kordhin yar oo 400 oo Birr ah” hore. Waxa uu sheegay in aanu mar kale ka jawaabin jeesjeestii nalagu jeesjeesay.
Sidaa darteed: “Ururku wuxuu u janjeeraa dowlad caburinaysa mushaaraadka,” ayay macallimiintu ka cawdeen.
Cabashada labaad ee macallimiinta ayaa ahayd in aanay suurtogal ahayn in la kiraysto kaalmada kirada guriga.
Dawladdu waxay nagu siisaa kirada 800 oo birr, ayay yiraahdeen macalimiin. 520 Birr ayaa ka hadhay cashuurta, gurigan ma laga kiraysan karaa guri? Waxay waydiiyeen.
“Tani maxay ka dhigan tahay oo aan ahayn jeesjees? Waanu la soconaa xaalada wadankeenu ku sugan yahay oo waanu ka aamusnay, laakiin mushaharku aad buu u yar yahay ayay yiraahden
Macalin nolashiisa oo dhan ku qaata arday hortooda ayaa arday hor taagan ilaa uu ka xishoodo dharka la bedelayo.
Waxaa kaloo jirta macalin sooman oo fasalka soo gala.
Haddii aan nolol samayn karin, waxaan joojin doonaa shaqada sababtoo ah macno ma samaynayso.” Fikradaha ayaa la soo bandhigay.
Waxaan wali ka walaacsanahay dhibaatada is dulsaaran ee ka jirta Itoobiya, balse hadda waanu ka bixi kari waynay, ee dadka ha ogaadaan dhibka ina haysta.
Dowladda ayuu ugu baaqay in ay xal degdeg ah ka bixiso.
Dhanka kale Macalimiinta Dugsiyada Sare iyo Hoose, ayaa waxay yiraahdeen, “In kasta oo nala siiyo mushaar yar, haddana maamulayaasha ayaa mushaarka naga gooyay iyagoo ku marmarsiyoonaya.”
Guddoomiyaha Ururka Macallimiinta Itoobiya, Yohannes Benti, ayaa diiday inuu ka hadlo arrintan.
Waxay diidaan inay u jawaabaan iyagoo leh, “ma raaxaysan.”
Ma aha oo kaliya macallimiinta ee sidoo kale dhammaan xirfadlayaasha kale waxay ka cawdeen in mushahar yaraantu ay caqabad ku tahay qiimaha maciishadda waxayna yiraahdeen “Ma aha inaad noqoto shaqaale dawladeed.”
አዲስ ማለዳ Julaay 9 2014 No 57


